Η Ευρώπη βρίσκεται σε τροχιά πλήρους ψηφιακού μετασχηματισμού, όπως αποκαλύπτει η νέα έκθεση του Ευρωβαρόμετρου “e–Communications and Digital Single Market”. Μετασχηματισμός, ο οποίος, δεν εξαντλείται στις υποδομές, αλλά εστιάζει πρωτίστως στην προσβασιμότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών για τον τελικό χρήστη.

Με τις παραδοσιακές υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας να υποχωρούν, οι Ευρωπαίοι στρέφονται μαζικά στις διαδικτυακές πλατφόρμες και τις συνδέσεις υψηλών ταχυτήτων, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα νέες ανησυχίες για την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα.

Η χρήση ψηφιακών μέσων – από εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έως πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης –  έχει παγιωθεί ως ο βασικός τρόπος επικοινωνίας, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.

Πρόσβαση σε υπηρεσίες επικοινωνίας

Σχεδόν όλοι οι Ευρωπαίοι (97%) έχουν πρόσβαση σε κινητό τηλέφωνο, ενώ το 41% διαθέτει σταθερή τηλεφωνική σύνδεση. Επιπλέον, περισσότερα από οκτώ στα δέκα νοικοκυριά (85%) έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Όσον αφορά τον τύπο σύνδεσης στο σπίτι, το 40% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι απολαμβάνει σύνδεση Gigabit (πάνω από 1 Gbps), ενώ το 29% θεωρεί ότι η τρέχουσα σύνδεσή του καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του.

Ποιότητα και Ταχύτητα: Το μεγάλο στοίχημα

Παρά τις επενδύσεις σε δίκτυα οπτικών ινών και 5G, ένα σημαντικό ποσοστό των χρηστών εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις.

Η ταχύτητα και η αξιοπιστία της σύνδεσης παραμένουν οι κύριοι παράγοντες ικανοποίησης, αλλά και τα συχνότερα σημεία τριβής. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 53% τις χαρακτηρίζει “πολύ σημαντικές” και το 33% “αρκετά σημαντικές”.

Άλλοι σημαντικοί παράγοντες αναδεικνύονται οι οικονομικοί όροι και τα πακέτα υπηρεσιών, με το 56% των ερωτηθέντων τα θεωρεί “πολύ σημαντικά” ενώ 30% “αρκετά σημαντικά”. Στον άξονα σημαντικότητας προστίθεται και ο διαθέσιμος όγκος δεδομένων (data allowance), τον οποίο το 42% θεωρεί πολύ σημαντικό και το 37% αρκετά σημαντικό.

Roaming: εμπειρίες και προκλήσεις για τους Ευρωπαίους ταξιδιώτες

Η πλειονότητα των Ευρωπαίων που ταξιδεύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δηλώνει ότι επωφελείται από το καθεστώς περιαγωγής χωρίς επιπλέον χρεώσεις. Συγκεκριμένα, το 78% όσων ταξίδεψαν σε άλλη χώρα της ΕΕ αναφέρει ότι αισθάνεται πως ωφελείται από την πολιτική “roaming χωρίς χρεώσεις”.

Όσον αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών κατά τη διάρκεια των ταξιδιών, το 61% των ταξιδιωτών δηλώνει ότι δεν αντιμετώπισε χαμηλότερες ταχύτητες κινητού διαδικτύου σε σύγκριση με τη χώρα προέλευσής του. Αντίστοιχο ποσοστό (61%) αναφέρει ότι δεν βίωσε χαμηλότερα επίπεδα ποιότητας στο ευρυζωνικό δίκτυο. Παράλληλα, 19% των ταξιδιωτών αναφέρει ότι επιβαρύνθηκε με πρόσθετες χρεώσεις κατά τη χρήση υπηρεσιών περιαγωγής.

Πρόσθετα, εξαιρετικό ενδιαφέρον προκαλεί το εύρημα ότι ένα σημαντικό ποσοστό χρηστών εξακολουθεί να λαμβάνει προληπτικά μέτρα για την αποφυγή απρόβλεπτων χρεώσεων παρά την κατάργηση των τελών περιαγωγής: το 34% όσων χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο κατά τη διάρκεια ταξιδιών εντός της ΕΕ δηλώνει ότι απενεργοποιεί την περιαγωγή δεδομένων, ενώ το 25% επιλέγει να απενεργοποιεί πλήρως το κινητό του τηλέφωνο.

Παραπλανητικές κλήσεις και μηνύματα: αυξανόμενη απειλή για τους Ευρωπαίους καταναλωτές

Σχεδόν ένας στους πέντε Ευρωπαίους (19%) δηλώνει ότι έχει δεχθεί κλήση από άγνωστο αριθμό και χρεώθηκε μετά την απάντηση ή την επανάκληση, ποσοστό αυξημένο κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020. Το εύρημα αυτό καταδεικνύει την αυξανόμενη εξάπλωση των παραπλανητικών ή δόλιων τηλεφωνικών πρακτικών.

Αντίστοιχη ανοδική τάση καταγράφεται και στα ανεπιθύμητα μηνύματα. Το 19% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι έλαβε ανεπιθύμητο SMS ή άλλο είδος μηνύματος και επιβαρύνθηκε οικονομικά μετά την απάντηση ή το άνοιγμά του, σημειώνοντας αύξηση 7 ποσοστιαίων μονάδων από το 2020.

Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για ενίσχυση της ενημέρωσης των χρηστών, καθώς και για αποτελεσματικότερα μέτρα προστασίας των καταναλωτών απέναντι σε φαινόμενα τηλεπικοινωνιακής απάτης.

Πακέτα υπηρεσιών: διαδεδομένη πρακτική στην Ευρώπη

Η συνδυαστική παροχή υπηρεσιών αναδεικνύεται ως η πλέον καθιερωμένη πρακτική στην Ευρώπη, με το σταθερό διαδίκτυο, την κινητή τηλεφωνία και την τηλεόραση να συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη ζήτηση στα εμπορικά πακέτα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων (64%) διαθέτουν συνδρομή που περιλαμβάνει δύο ή περισσότερες υπηρεσίες.

Το σταθερό διαδίκτυο αποτελεί τον συχνότερο πυλώνα των πακέτων, καθώς περιλαμβάνεται στο 43% των συνδυαστικών συνδρομών. Ακολουθεί η κινητή τηλεφωνία, η οποία ενσωματώνεται στο 40% των πακέτων. Η τηλεόραση καταλαμβάνει την τρίτη θέση, καθώς περιλαμβάνεται στο 35% των πακέτων.

Ως προς τους συνδυασμούς, οι πιο διαδεδομένοι είναι εκείνοι που περιλαμβάνουν κινητή τηλεφωνία και διαδίκτυο (33%), ακολουθούμενοι από τα πακέτα “διαδίκτυο και τηλεόραση” (31%) και “κινητή τηλεφωνία και τηλεόραση” (22%). Σε επίπεδο αριθμού υπηρεσιών, τα πακέτα δύο υπηρεσιών είναι τα πλέον συνηθισμένα (16%), με τα πακέτα τριών υπηρεσιών να ακολουθούν σε μικρή απόσταση (14%).

Ευαισθητοποίηση για αριθμούς έκτακτης ανάγκης

Το 75% των Ευρωπαίων γνωρίζει τον αριθμό 112 για επαφή με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στη χώρα τους, σημειώνοντας μια μικρή αύξηση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2020.

Σχεδόν ένα τέταρτο των ερωτηθέντων (23%) γνωρίζει άλλους εθνικούς αριθμούς έκτακτης ανάγκης, ενώ οι υπόλοιποι αριθμοί αναφέρονται από λιγότερους από έναν στους είκοσι (4%). Τέλος, το 2% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν γνωρίζει ποιον αριθμό θα καλούσε σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, μειωμένο κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2020.

Προκλήσεις και Προστασία Καταναλωτή

Παρά την τεχνολογική εξέλιξη, η έκθεση καταγράφει τα βασικά ζητήματα που απασχολούν τους Ευρωπαίους χρήστες:

• Ασφάλεια και Προστασία Δεδομένων: Η ανησυχία για την ιδιωτικότητα παραμένει έντονη, με πολλούς να ζητούν αυστηρότερο έλεγχο σχετικά με τη χρήση των προσωπικών τους δεδομένων από ψηφιακές πλατφόρμες.

• Διαφάνεια και Σύγκριση Τιμών: Πολλοί καταναλωτές δυσκολεύονται να συγκρίνουν τις προσφορές των παρόχων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη σαφή ενημέρωση και τη διευκόλυνση της αλλαγής παρόχου.

• Πακέτα Υπηρεσιών (Bundling): Τα πακέτα υπηρεσιών (internet, τηλεόραση, τηλεφωνία) είναι πλέον ο κανόνας, αλλά συχνά οι χρήστες νιώθουν περιορισμένοι από συμβόλαια που δεν προσφέρουν ευελιξία.

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής πολιτικής

Το Ευρωβαρόμετρο υπογραμμίζει τη σημασία της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής παρέμβασης, ιδίως ως προς :

• την ισότιμη προστασία των χρηστών, ανεξαρτήτως της πλατφόρμας που χρησιμοποιούν

• την ενίσχυση της διαφάνειας

• την προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου στη νέα πραγματικότητα των over-the-top (OTT) υπηρεσιών επικοινωνίας

Εν κατακλείδι

Η ψηφιακή επικοινωνία δεν είναι πλέον απλώς εργαλείο· αποτελεί δομικό στοιχείο της δημοκρατίας, της κοινωνικής συνοχής και της οικονομίας.

Προς τούτο η μελέτη του Ευρωβαρόμετρου λειτουργεί ως καμπανάκι υπογραμμίζοντας την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στην καινοτομία και την προστασία των πολιτών, σε μια Ευρώπη που θέλει να παραμείνει ψηφιακά ισχυρή αλλά και θεσμικά αξιόπιστη. Παράλληλα λειτουργεί ως οδικός χάρτης για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους παρόχους.

Το μήνυμα των πολιτών είναι σαφές: Θέλουμε μια Ευρώπη συνδεδεμένη, γρήγορη, αλλά κυρίως οικονομικά προσιτή και ασφαλή για όλους.

Πηγή: European Commission