Συνέντευξη στην Χριστίνα Μπαλτούνα

Η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα της κρίσης και της πανδημίας απαίτησε θάρρος, αντανακλαστικά, συνέργειες και, πάνω από όλα, όραμα. Όσο και εάν την περίοδο εκείνη το παρόν αιχμαλώτιζε το αύριο, η αισιοδοξία για την επόμενη μέρα δεν έσβησε πότε αλλά παρέμενε φάρος και κινητήριος δύναμη.

Για τον Τάσο Καραθεόδωρο, η περίοδος της δεύτερης καραντίνας το 2020 δεν στάθηκε εμπόδιο, αλλά η αφετηρία για κάτι νέο. Ενώνοντας τις δυνάμεις του με τον συνεργάτη του, Βασίλη Κοντοκόλια, μετουσίωσαν τις ατομικές τους διαδρομές σε ένα φιλόδοξο κοινό  επιχειρηματικό εγχείρημα – την ίδρυση της εταιρείας Key Business Services & Innovations – που σήμερα, δρέποντας τους καρπούς της επιτυχίας, εξειδικεύεται στην παροχή premium συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο After Dark News, ο Τάσος Καραθεόδωρος ξετυλίγει το νήμα αυτής της πορείας: από το κίνητρο της ίδρυσης της KEY–BSI και τις προκλήσεις των πρώτων ετών, μέχρι τις στρατηγικές συνεργασίες σε καινοτόμα ερευνητικά προγράμματα και τον τομέα της γαλάζιας οικονομίας. Με αμετακίνητη πίστη στην ποιότητα και την προσωπική επαφή με τον πελάτη, μας εξηγεί πώς μια επιχείρηση μπορεί να αναπτύσσεται υγιώς, παραμένοντας πιστή στις αξίες που την γέννησαν.

Ποιο ήταν το κίνητρο για να προχωρήσετε στην ίδρυση της εταιρείας σας?

Όλα ξεκίνησαν το διάστημα της δεύτερης καραντίνας το 2020. Εκείνη την περίοδο τόσο εγώ όσο και ο συνέταιρος μου, ο Βασίλης Κοντοκόλιας, λειτουργούσαμε τις δικές μας ατομικές επιχειρήσεις, ωστόσο με περιορισμένο πελατολόγιο και έσοδα. Υπό το πρίσμα αυτό και της συνθήκης του χρόνου που μπορούσε να διαθέσει ο καθένας από εμάς, αποφασίσαμε να ενώσουμε τις γνωριμίες μας, τους πελάτες μας αλλά ταυτόχρονα να συνδυάσουμε τις αλληλοσυμπληρούμενες ικανότητες και δεξιότητες που διαθέταμε.

Παρότι είχαμε την αβεβαιότητα για την έκβαση του εγχειρήματος, δεδομένου ότι δεν διαθέταμε την οικονομική δυνατότητα που απαιτείται για την ίδρυση μιας επιχείρησης, είχαμε όμως πολλή όρεξη και διάθεση για δουλειά. Η αρχική μας κερδοφορία ήταν κοντά στο μηδέν αλλά σταδιακά αυτό βελτιώθηκε έτος με το έτος. Αντίστοιχα, ανησυχούσαμε για το πως θα προσλάβουμε προσωπικό – ένα, δύο, τρία άτομα – αλλά εντέλει σήμερα πετύχαμε να έχουμε ένα δυναμικό δέκα ατόμων, συμπεριλαμβανομένων και των εξωτερικών συνεργατών.

Ποιες ήταν οι αδυναμίες που εντοπίσατε εσείς στην αγορά ως προς τις υπηρεσίες που παρέχετε?

Το βασικότερο πλεονέκτημά μας είναι ότι τόσο εγώ και ο συνέταιρός μου, ο Βασίλης, είμαστε και οι δύο ειλικρινείς άνθρωποι. Οπότε, όταν εισήλθαμε στον κλάδο της συμβουλευτικής των επιχειρήσεων, μιλήσαμε και μιλάμε στους πελάτες μας με απόλυτη ειλικρίνεια. Και αυτό είναι κάτι που εκτιμάται ιδιαίτερα από τους πελάτες μας, γι’ αυτό μας εμπιστεύονται ώστε να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν για τις επιχειρήσεις τους. Για παράδειγμα, εξ’ αρχής αναφέρουμε σε κάποιον πελάτη ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει σε ένα πρόγραμμα ή ακόμα και εάν εισέλθει δεν θα μπορέσει να το υλοποιήσει. Από την πρώτη κιόλας συνάντηση με έναν νέο πελάτη, εάν δεν διαθέτει τους απαιτούμενους πόρους, μας λένε ότι σας κοιτάμε στα μάτια και σας εμπιστευόμαστε.

Αυτό που επίσης εντοπίσαμε – αποτελεί και ένα δυνατό σημείο της επιχείρησής μας – είναι ότι εγώ συμπληρώνω τον Βασίλη και εκείνος εμένα. Έχουμε οικονομικές ικανότητες – έχουμε σπουδάσει χρηματοοικονομικά – διαθέτουμε τις απαραίτητες γνωριμίες και το απαιτούμενο πελατολόγιο. Πελατολόγιο, το οποίο είναι αλληλοσυμπληρούμενο. Εγώ είχα πελάτες στις υπηρεσίες και στον τουρισμό ενώ αντίστοιχα ο συνέταιρός μου στη βιομηχανία και στα πανεπιστήμια. Ενώσαμε λοιπόν τον κύκλο των πελάτων μας με το αποτέλεσμα να μας δικαιώνει και σήμερα η εταιρεία μας να πηγαίνει πάρα πολύ καλά.

Ποιες είναι οι οργανωτικές απαιτήσεις του σύγχρονου διαρκώς μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος ?

Καταρχάς, κάθε μέρα θα πρέπει να μελετήσω, τουλάχιστον δύο ώρες, τις καινούργιες νομοθεσίες ή τις νομοθεσίες που υφίστανται, αλλά δύναται να μην τις γνωρίζω. Και επειδή έχουμε ευρύτερες συνεργασίες – με μηχανικούς, οικονομολόγους, λογιστές, δικηγόρους – θα πρέπει να γνωρίζουμε τις σχετιζόμενες νομοθεσίες και πως κινούνται τα πράγματα.

Για παράδειγμα,  όταν εμείς θα ασχοληθούμε με την συμβουλευτική σε ένα ξενοδοχείο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ποιοι είναι οι νόμοι για να χτιστεί το ξενοδοχείο, πώς θα πάρει την άδεια, πώς θα βγάλει σήμα λειτουργίας, κ.λ.π. Προφανώς δεν οικειοποιούμαστε τη δουλειά του μηχανικού, τον χρειαζόμαστε όμως στα βήματα που κάνουμε. Είμαστε μια ομάδα που αλληλοσυμπληρωνόμαστε. Όταν αναλαμβάνουμε ένα project χρειαζόμαστε όλους όσους πρέπει να εμπλακούν στην υλοποίησή του – ειδικότητες που προαναφέραμε – γιατί ο κάθε ένας είναι ο καλύτερος στο είδος του.

Όταν μιλάμε για ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, αυτό σημαίνει ότι διαρκώς μεταβάλλονται οι συνθήκες και οι ανάγκες των ανθρώπων. Επιπρόσθετα, τα προγράμματα που υλοποιεί η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι προσαρμοσμένα πάντα στις απαιτήσεις της εκάστοτε εποχής και των αναγκών της κοινωνίας. Ενώ μέχρι πρόσφατα ο προσανατολισμός των προγραμμάτων ήταν στον τουρισμό, τα τελευταία 3-4 χρόνια δίδεται έμφαση στην στήριξη, μεταξύ άλλων, της βιοτεχνίας, της βιομηχανίας, της μεταποίησης και της αγροδιατροφής. Από την στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αυτή την στιγμή παρέχει κονδύλια για την ανάπτυξη σε αυτούς τομείς – όσον αφορά και την Ελλάδα – και εμείς προσπαθούμε να ενταχθούμε σε αυτό το κομμάτι και να προσαρμόσουμε αναλόγως το πελατολόγιό μας.

Η διεύρυνση ως προς την χρηματοδότηση και άλλων τομέων είναι θετική σε γενικότερο επίπεδο για την ανάπτυξη στην Ελλάδα. Φυσικά είναι θετικό και για εμάς, ωστόσο το πελατολόγιο μας είναι συνεχώς αυξανόμενο και δραστηριοποιούμενο σε διάφορους τομείς: μεταποίηση, βιομηχανία, τουρισμός.

Και ο τουρισμός  δεν έχει μόνο καταλύματα, επεκτείνεται και σε άλλες τομείς δραστηριότητας όπως ο καταδυτικός τουρισμός, ο ιαματικός τουρισμός, ο θρησκευτικός τουρισμός. Έχει γενικότερα μια ευρεία γκάμα δραστηριοποίησης.

Ένα από σημεία κλειδιά για την παροχή υψηλού επίπεδου και αξιόπιστων υπηρεσιών είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Ποια είναι λοιπόν τα στοιχεία εκείνα που σας προσφέρουν το πλεονέκτημα σε αυτόν τον τομέα και σας διακρίνει 2από εταιρείες που προσφέρουν αντίστοιχες υπηρεσίες?

Η εταιρεία μας αυτή την στιγμή έχει ένα ανθρώπινο δυναμικό 10 ατόμων, μια ομάδα πολύ δεμένη μεταξύ της. Το 90% αυτών διαθέτουν μεταπτυχιακό τίτλο ενώ 2 συνεργάτες είναι κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος. Ως εκ τούτου το προσωπικό μας έχει υψηλές και διευρυμένες γνωσιακές ικανότητες και δεξιότητες.

Πλεονέκτημα αποτελεί και το γεγονός ότι η ομάδα είναι αλληλοσυμπληρούμενη ως προς το κομμάτι των γνώσεων. Υπάρχουν και στελέχη με εμπειρία στους τομείς των οικονομικών και του marketing. Έχουμε, δηλαδή, μια δεξαμενή ανθρώπων που αλληλοσυμπληρώνουν τις ανάγκες γνώσης και εμπειρίας σε όλους τους τομείς που απαιτούνται για την υλοποίηση ενός project.

Το πιο σημαντικό όλων όμως είναι το πολύ καλό κλίμα που επικρατεί στην ομάδα, το οποίο είναι ευδιάκριτο όταν βρίσκεσαι στον χώρο και δουλεύεις. Παρότι υπάρχουν και μέρες που οι συνθήκες διαφοροποιούνται, το βασικό στοιχείο που μας διακρίνει είναι η χαρά και η όρεξη για να εργαστείς και να προσφέρεις στην εταιρεία.

Αξίζει, επιπρόσθετα, να σημειώσω ότι ενώ αρχικά η εταιρεία είχε έναν προσωποκεντρικό χαρακτήρα, σήμερα αυτό έχει μετατοπιστεί και πλέον είμαστε όλοι μαζί, αποτελούμε όλη η ομάδα την ταυτότητα του εγχειρήματος που έχουμε υλοποιήσει. Τώρα, τα τελευταία δύο χρόνια, με πολύ κόπο, έχουμε καταφέρει να καλλιεργήσουμε στους πελάτες μας την εμπιστοσύνη για όλα τα μέλη της εταιρείας, τα οποία διαθέτουν την ικανότητα και την γνώση να επιλύουν οποιοδήποτε σημαντικό πρόβλημα προκύψει.

Και φυσικά είμαστε συνέχεια δίπλα στον πελάτη, απαντάμε κάθε φορά που θα χρειαστεί το οτιδήποτε. Απαντάμε σε όλες τις ενημερώσεις, σε όλα τα τηλεφωνήματα. Είναι καίριας σημασίας να βρίσκεται πάντα δίπλα στον πελάτη, να νοιώθει ότι είσαι εκεί όποτε προκύψει κάποια ανάγκη. Όχι μόνο στα βασικά ζητήματα ενός έργου, οφείλεις ως εταιρεία να είσαι στο πλευρό του πελάτη σου σε όλη την πορεία υλοποίησης του έργου που σου έχει ανατεθεί να φέρεις εις πέρας.

Η εταιρεία σας διαθέτει την γνώση για την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων και πρακτικών management. Πόσο σημαντικό είναι για την αξιοπιστία μιας εταιρείας η συνεχής επιμόρφωση και εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού στα νέα δεδομένα?

Ναι, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ακολουθούμε τις εξελίξεις και να έχουμε γνώση των νέων δεδομένων. Χαρακτηριστικά, πρόσφατα μέλη της ομάδας μας παρακολούθησαν σεμινάρια για την Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς εργαλεία όπως το Open Chat και το Gemini βοηθάνε σημαντικά στο να συντάξουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση αλλά και να έχουμε πληροφόρηση για ότι νέο προκύπτει. Ενώ πριν μπορεί να χρειαζόμασταν έως και δύο μήνες για να συντάξουμε μία ολοκληρωμένη οικονομοτεχνική μελέτη, τώρα χρειαζόμαστε ακόμα και μόλις δέκα ημέρες.

Ως εταιρεία, φυσικά παροτρύνουμε τα στελέχη μας να παρακολουθήσουν σεμινάρια, να αναπτύξουν δεξιότητες, ικανότητες που και οι ίδιοι επιθυμούν. Είτε αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη, είτε το marketing, είτε την λογιστική είτε οποιοδήποτε άλλο τομέα. Από την πλευρά μας προσπαθούμε ,τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, να έρθουμε σε επικοινωνία με το λογιστικό μας τμήμα ώστε να μας εκπαιδεύσει περαιτέρω, καθώς αλλάζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα οι νόμοι που αφορούν τους λογιστές. Οπότε και εμείς, επειδή πρέπει να γνωρίζουμε αυτούς τους νόμους, διαχέουμε την γνώση στην ομάδα είτε μέσω σεμιναρίων είτε μέσω meeting που πραγματοποιούμε.

Ένας άλλος τομέας πληροφόρησης αφορά τα ευρωπαϊκά προγράμματα που ανακοινώνονται και τίθενται προς υλοποίηση. Με το διαδίκτυο πλέον όλοι έχουμε την πληροφόρηση και μπορούμε άμεσα να λάβουμε γνώση των προϋποθέσεων και των παραμέτρων των προγραμμάτων. Δύο φορές την εβδομάδα πραγματοποιούμε συναντήσεις με την ομάδα για την καλύτερη δυνατή διαχείριση της γνώσης των προγραμμάτων αλλά και για να “κουμπώσουμε” το κατάλληλο πρόγραμμα στον κατάλληλο πελάτη.

Ως εταιρεία – και οφείλουμε να το τονίσουμε εδώ – δεν ακολουθούμε τη συνήθη πρακτική που εφαρμόζεται στην αγορά, δηλαδή να προτείνουμε σε έναν πελάτη ένα πρόγραμμα απλά για να το προτείνουμε. Αντίθετα, υλοποιείται συγκεκριμένη μελέτη με βάση τα δεδομένα και τις ανάγκες του πελάτη, και πάνω σε αυτά προτείνεται το ανάλογο πρόγραμμα που θα τον βοηθήσει.

Για την επίτευξη του προσδοκώμενου αποτελέσματος έχουμε συνάψει συνεργασία με Πανεπιστημιακά Ιδρύματα που διαθέτουν εξαιρετικά αξιόλογους επιστήμονες αλλά και εξωτερικούς συνεργάτες οι οποίοι προσφέρουν πολύτιμες υπηρεσίες  στο πλαίσιο των projects που αναλαμβάνουμε.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι πολλοί πελάτες μας εκτιμούν ότι η δουλειά που κάνει η ομάδα, η δουλειά που κάνουμε εμείς κάποια στιγμή θα αντικατασταθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δεν είναι έτσι όμως, σίγουρα δεν είναι έτσι. Ο ανθρώπινος παράγοντας είναι υποχρεωτικός για την σύνταξη των προτάσεων που καταθέτουμε στους πελάτες μας και εν συνεχεία για την υλοποίηση των projects που μας ανατίθενται.

Η συνεργασία της εταιρείας σας με τα Πανεπιστήμια τι οφέλη αποδίδει τόσο για εσάς όσο και για τα Ιδρύματα? Πόσο συνεισφέρει σε αυτό που λέμε διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας?

Η Ελλάδα, με βάση την έρευνα που εκπόνησα στο πλαίσιο της διδακτορικής μου διατριβής αλλά και μελέτες που συντάσσονται, βρισκόταν στις τελευταίες θέσεις της αλληλεπίδρασης μεταξύ πανεπιστήμιων και αγορά εργασίας. Ωστόσο, σταδιακά αυτό αλλάζει και πρέπει να αλλάξει περισσότερο για να ενισχύσουμε το ανταγωνιστικό πλεονέκτημά μας ως χώρα.

Εμείς ως εταιρεία, στο πλαίσιο διαφόρων ερευνητικών προγραμμάτων που προκηρύσσονται είτε από την Ελλάδα είτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναπτύσσουμε την συνέργεια μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων ούτως ώστε να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν το προσωπικό τους ή κάποιους εξωτερικούς συνεργάτες. Ακόμα, μεσολαβούμε ώστε να συναφθούν συμφωνίες με σκοπό οι επιχειρήσεις να απορροφήσουν προσωπικό από τα πανεπιστήμια και να αναδείξουν ένα νέο προϊόν ή μια νέα υπηρεσία, για παράδειγμα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και του software.

Αυτό που σας περιέγραψα αποτελεί και καινοτομία που διακρίνει την επιχείρησή μας. Έχουμε μια μεγάλη δεξαμενή επιχειρήσεων σε τομείς όπως είναι η βιομηχανία, η μεταποίηση, η αλιεία, η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων και άλλα. Από την άλλη έχουμε την δεξαμενή των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων που συνεργαζόμαστε, όπως είναι το ΕΚΠΑ,  το Γεωπονικό, το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, το ΑΠΘ, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και άλλα. Οπότε, εμείς πρέπει να φέρουμε σε επαφή την κατάλληλη επιχείρηση με το κατάλληλο πανεπιστήμιο, να δημιουργηθεί ένα ιδανικό consortium το οποίο θα καταθέσει την πρόταση του για συμμετοχή στο πρόγραμμα που δύνανται να ενταχθούν και να τα καταφέρουν να πάρουν την κατάλληλη χρηματοδότηση και να αναπτύξουν το προϊόν / υπηρεσία που επιθυμούν.

Την αντίστοιχη προεργασία κάνουμε και σε ότι αφορά τα Πανεπιστήμια και τις επιχειρήσεις του εξωτερικού με τα οποία συνεργαζόμαστε, καθώς φέρνουμε σε επαφή τις επιχειρήσεις με Πανεπιστημιακά Ιδρύματα με τα οποία θα μπορούσαν να συμπράξουν για την υλοποίηση ενός προγράμματος.

Ποιες είναι οι ανάγκες που εσείς εντοπίζετε – στο πρώτο στάδιο – στις εταιρείες, τους οργανισμούς με τους οποίους συνεργάζεστε και επομένως πρέπει να επέμβετε για την επίλυσή τους?

Αυτό το οποίο εμείς μπορούμε να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις, να επιλύσουμε σε πρώτο στάδιο είναι η ρευστότητα. Τα τελευταία χρόνια το βασικότερο πρόβλημα που εντοπίζεται στην Ελλάδα είναι η ρευστότητα. Οι περισσότερες επιχειρήσεις θέλουν να επενδύσουν αλλά δεν διαθέτουν την κατάλληλη ρευστότητα για να επενδύσουν. Οπότε ερχόμαστε εμείς εκεί, “κουμπώνοντάς” τους ένα πρόγραμμα της ΕΕ ή εθνικό ή περιφερειακό πρόγραμμα και εν συνεχεία συμβάλλοντας ώστε να πάρουν δανειοδότηση από μια τράπεζα.

Ωστόσο, μαζί με την ρευστότητα έχει έρθει στην επιφάνεια και ένα νέο πρόβλημα που είναι η εύρεση του κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού για την επιχείρηση. Όλες οι επιχειρήσεις έχουν πρόβλημα εύρεσης προσωπικού. Με το brain drain που έγινε τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να βρουν εύκολα προσωπικό. Δεν μπορούν να βρουν εύκολα γιατί δεν υπάρχουν ειδικότητες, γιατί έχουνε κάνει με το οικονομικό το οποίο προσφέρουνε. Για παράδειγμα στην πληροφορική, δεν είναι εύκολο να βρεις στην Ελλάδα ΙΤ και εάν τους βρεις δεν είναι χαμηλόμισθοι, είναι υψηλόμισθοι. Επομένως, υπάρχει μια αναντιστοιχία που είναι δύσκολο στην παρούσα φάση να επιλυθεί.

Ως εταιρεία διαχειρίζεστε διάφορα ευρωπαϊκά κονδύλια. Πώς διασφαλίζετε την ορθή αξιοποίηση αυτών? Ποιες είναι οι διαδικασίες που ακολουθείτε?

Εμείς, ως εταιρεία, προσπαθούμε να είμαστε 100% σύννομοι σε όλες τις διαδικασίες, καθότι υπάρχει φορέας στον οποίο καταθέτουμε την πρόταση. Ο πελάτης όταν θα μας πει καταθέστε μου την πρόταση και υλοποιήστε την,  εμείς τον κατευθύνουμε  αλλά είμαστε και σε επαφή με τον φορέα ο οποίος διαχειρίζεται τα ευρωπαϊκά κονδύλια. Προσπαθούμε –  είμαστε υποχρεωμένοι ως προς αυτό – να είμαστε σύννομοι και να τα ακολουθούμε ακριβώς. Μεταφέρουμε στον πελάτη ακριβώς πώς πρέπει να γίνει η κατάλληλη διαδικασία, η τιμολόγηση, η πληρωμή, οι αδειοδοτήσεις, τα λογιστικά, τα νομικά, τα φορολογικά, για να μπορέσει να λάβει την επιδότηση. Αντίστοιχα ο φορέας, θα δει εάν υφίσταται κάποιο λάθος, κάτι που πρέπει να διορθώσουμε, ώστε να είμαστε σύννομοι και να μπορέσουμε να προχωρήσουμε.

Μέχρι τώρα, έχουμε αναπτύξει μια καλή συνεργασία με τους φορείς των χρηματοδοτήσεων και των ευρωπαϊκών Κονδυλίων και υπάρχει διαφάνεια σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, αυτό το οποίο παρατηρούμε είναι ότι χρειάζονται περισσότερες δικλείδες ασφαλείας, δηλαδή θα έπρεπε η κυβέρνηση να ορίσει και μια τρίτη, μια εξωτερική αρχή διαφάνειας. Κάποιον που θα ελέγχει τα κονδύλια που μεταφέρονται και πως μεταφέρονται. Κατανοώ ότι δεν μπορεί να ελέγχει τα πάντα, αλλά δειγματοληπτικά. Αυτή τη στιγμή ο δειγματοληπτικός έλεγχος είναι στο 3-5%, θα μπορούσε να το πάει στο 10%. Να δει ότι κάπου υπάρχει πρόβλημα.

Γενικότερα πάντως, επειδή είμαστε στο επάγγελμα  περίπου 20 χρόνια, η κατάσταση είναι καλύτερη όσον αφορά τη διαφάνεια σε σχέση με τότε, αλλά γραφειοκρατικά είναι πιο δύσκολη. Δηλαδή, παρόλο που έχει βγει το gov.gr, παρόλο που έχουν καταργηθεί κάποια πράγματα γραφειοκρατικά, είμαστε ακόμη στην περίοδο του 2005. Δηλαδή, μας ζητάνε περισσότερα έγγραφα για επαλήθευση. Από την πλευρά του ο φορέας θέλει ως διαχειριστική αρχή να είναι καλυμμένος οπότε ζητάει και ξαναζητάει έγγραφα ή να δοθούν με πιο επαγγελματικό τρόπο. Αυτό όμως, όπως σημείωσα, λειτουργεί και αρνητικά για τον πελάτη.

Τι σημαίνει βελτίωση ποιότητας και παραγωγικότητας μιας επιχείρησης και πώς εσείς σε αυτό το κομμάτι επεμβαίνετε και το επιτυγχάνετε?

Η βελτίωση της προγραμματικής παραγωγής εξαρτάται από το αντικείμενο που παρέχει κάθε επιχείρηση. Ας εξετάσουμε τις επιχειρήσεις που είναι στον παραγωγικό τομέα, που είναι και εκεί που πονάει η χώρα μας. Γι’ αυτό και το πλήθος των προγραμμάτων που δημοσιεύονται τα τελευταία χρόνια έχουν γνώμονα την παραγωγή, δηλαδή τη μεταποίηση.  Εκεί κινούνται και κατευθύνονται όλα τα προγράμματα. Φυσικά, προκηρύσσονται και κάποια προγράμματα όπως είναι για τον τουρισμό ή για τις υπηρεσίες, αλλά κυρίως το ενδιαφέρον εστιάζεται στην μεταποίηση.

Εμείς, ως εταιρεία, βελτιώνουμε την ποιότητα και τις διαδικασίες. Προσπαθούμε με τις γνώσεις και την εμπειρία που διαθέτουμε, είτε να μεταφέρουμε κάποιες παραγωγικές διαδικασίες από έναν πελάτη που έχει κάνει κάτι παρόμοιο σε έναν άλλο, είτε διαχειριζόμαστε τη γνώση από το εξωτερικό. Δηλαδή, μπορούμε να κάνουμε συνεργασία με ένα Πανεπιστήμιο στην Ελλάδα μαζί με τους πελάτες μας και να φέρνουμε κάποιους διδακτορικούς φοιτητές ή κάποιους μεταδιδακτορικούς, είτε αυτοί να εκπαιδευτούν στο Πανεπιστήμιο και να προσπαθήσουν να συνεργαστούν από κοινού για να φτιάξουν μια νέα παραγωγική μονάδα, για παράδειγμα μια νέα ποικιλία κρασιού.

Πρόσφατα υποβάλλαμε μια πρόταση για τη δημιουργία μια νέας ποικιλίας κρασιού. Στην περίπτωση αυτή φέραμε σε επικοινωνία τον παραγωγό, τον αμπελουργό, μαζί με το πανεπιστήμιο για να μπορέσουν από κοινού να δημιουργήσουμε μια νέα ποικιλία. Όπως επεσήμανα και πριν, έχουμε πολύ μεγάλη γκάμα από επιχειρήσεις με τις οποίες συνεργαζόμαστε, οπότε προσπαθούμε να συμβάλλουμε τα μέγιστα ώστε να βελτιώνουμε την παραγωγικότητά τους.

Άλλο ένα project που “τρέχουμε“ τώρα αφορά έναν πελάτη ο οποίος επιθυμεί να φτιάξει μια νέα παραγωγική μονάδα, αξίας 10 εκατομμυρίων ευρώ. Απευθύνθηκε σε εμάς ούτως ώστε όταν βγει σχετικό πρόγραμμα να επικοινωνήσουμε μαζί του. Για να μπορέσουμε να είμαστε αποτελεσματικοί ζητήσαμε να μας περιγράψει όλη την διαδικασία για την δημιουργία της παραγωγικής μονάδας. Με τις πληροφορίες που θα έχουμε στα χέρια μας θα τον συμβουλεύσουμε αναλόγως, για το εάν πληροί τις προϋποθέσεις για να ενταχθεί σε ένα πρόγραμμα. Γιατί το να ενταχθεί μια επιχείρηση σε ένα πρόγραμμα δεν αρκεί να πραγματοποιήσει δαπάνες κτιριακές ή για ανθρώπινο δυναμικό, αλλά θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται και μηχανήματα. Πρέπει να υπάρχει το σύνολο των δαπανών που μπορούν να δικαιολογηθούν για την χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης, καθώς συνήθως δεν μπορείς να κινηθείς μόνο σε μια δαπάνη.

Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση δεν είναι απεριόριστη ούτε χωρίς προϋποθέσεις. Στην πράξη, οι επενδύσεις που αφορούν εξοπλισμό – όπως νέα μηχανήματα – είναι συνήθως πιο άμεσα επιλέξιμες, σε αντίθεση με καθαρά κτιριακά έργα, τα οποία σπάνια μπορούν να σταθούν αυτόνομα χωρίς συνολικό επενδυτικό σχέδιο. Το πλαίσιο είναι σαφές, αν και διαφοροποιείται ανάλογα με τους όρους κάθε προγράμματος.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος της συμβουλευτικής δεν είναι απαραίτητα να καθορίσει την αναπτυξιακή στρατηγική μιας επιχείρησης, αλλά να τη βοηθήσει να κινηθεί πιο αποτελεσματικά. Είτε πρόκειται για την αναβάθμιση της παραγωγικής διαδικασίας μέσω νέου εξοπλισμού, είτε για τη δημιουργία μιας νέας γραμμής παραγωγής, είτε για τη στοχευμένη επέκταση – όπως η προσθήκη δωματίων σε μια ήδη λειτουργούσα ξενοδοχειακή μονάδα  – η κατεύθυνση είναι κοινή: επενδύσεις με μετρήσιμο αντίκτυπο στην απόδοση και τη βιωσιμότητα.

Επίσης, ως εταιρεία συντάσσουμε και marketing plan για τους πελάτες μας. Δηλαδή, για παράδειγμα, ένα ξενοδοχείο μπορεί να μην χρειάζεται άλλα 10 δωμάτια αλλά βίλες με πισίνα. Δηλαδή, κάνουμε ένα marketing plan σε συνδυασμό με το business plan και τους λέμε ότι καλύτερα να κινηθούμε σε εκείνη την κατεύθυνση που θα είναι πιο αποδοτική και κερδοφόρα και όχι σε μια άλλη που δεν θα αποφέρει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Πρόσθετα, εάν ζητήσουν διαμεσολάβηση για χρηματοδότηση από μια τράπεζα, θα τους κατευθύνουμε στο που θα πρέπει να γίνει η επένδυση, στον τρόπο αποπληρωμής του δανεισμού, στο επιτόκιο. Θα είμαστε μαζί τους σε αυτή την διαδικασία, σε συνεργασία μαζί τους. Θα τους συνοδεύσουμε σε όλες τις συναντήσεις τους με τις τράπεζες. Βοηθάμε τους πελάτες μας όσο περισσότερο μπορούμε, από την αρχή στο τέλος είμαστε δίπλα τους. Σε κάθε έλεγχο που μπορεί να γίνει είτε από την εφορία είτε από την διαχειριστική αρχή είτε από οπουδήποτε αλλού.

Χωρίς να θέλουμε να περιαυτολογήσουμε, μας τιμά ως εταιρεία το γεγονός ότι δεν έχουμε χάσει πελάτη μέχρι σήμερα. Έχουμε πελάτες από το 2010, με τους οποίους είμαστε φίλοι πλέον και συνεχίζουμε την αγαστή συνεργασία μας.

Ποια είναι η ανταπόκριση των πελατών σας, των εταιριών που συνεργάζεστε, σε αυτό που τους προτείνετε ή στις παρατηρήσεις που τους κάνετε? Το δέχονται εύκολα, κατανοούν ότι πρέπει να αλλάξουν αυτό ή να κάνουν κάτι άλλο?

Πολύ καλή η ερώτησή σας. Επ’ αυτού θα ήθελα να κάνω μια ουσιαστική παρατήρηση. Οι πελάτες μας, οι οποίοι είναι μεγαλύτερης ηλικίας, δηλαδή άνω των 60, δεν δέχονται εύκολα αυτά που τους συμβουλεύουμε, δεν προσαρμόζονται εύκολα και δεν, το τονίζω, ακολουθούν με ευκολία τα προβλεπόμενα για τις φορολογίες, τους νέους κανόνες και νόμους. Και επειδή πλέον όλα πρέπει να γίνονται με πληρωμές μέσω τραπεζικών πλατφορμών, ήταν εξαιρετικά δύσκολο για εμάς να πείσουμε τους πελάτες μας για τις νέες συνθήκες. Πελάτες, κατά τα άλλα ιδιαίτερα επιτυχημένοι, ο καθένας στον κλάδο του.

Αντίθετα, πελάτες νεότερης ηλικίας – 25, 35, 40 ετών – είναι πιο προσαρμοστικοί στις αλλαγές, γεγονός που μας επιτρέπει να συνεννοούμαστε πολύ πιο εύκολο και πολύ πιο άμεσα. Επίσης, εμείς θα τους δώσουμε και οδηγίες, παράδειγμα, με βάση την εμπειρία που έχουμε για κάποια μηχανήματα που μπορούν να προτεθούν είτε από την Ελλάδα είτε από το εξωτερικό. Αυτές τις οδηγίες που θα τους δώσουμε, οι νέοι θα τις αξιοποιήσουν πιο εύκολα σε μια συνέντευξη για χρηματοδότηση σε σύγκριση με τους πιο μεγάλους ηλιακά.

Η συνεργασία με πελάτες μεγαλύτερης ηλικιακής ομάδας είναι πιο δύσκολη, δεδομένου ότι δεν διαθέτουν και την εμπειρία του ηλεκτρονικού περιβάλλοντος. Από την άλλη, όμως, η συνεργασία μαζί τους είναι εποικοδομητική γιατί αποκομίζεις σημαντικές εμπειρίες τις οποίες εσύ δεν έχεις. Για παράδειγμα, η εμπειρία που θα δώσουν μέσα από μια συνομιλία μαζί τους – είτε είναι 10 είτε 30 λεπτά – είναι φοβερή. Θα σου δώσουν δύο, τρία, πέντε tips τα οποία δεν μπορείς να τα ακούσεις ποτέ από κάποιον νεότερο.

Οι πυλώνες της μεθοδολογίας που εφαρμόζει η εταιρεία σας για την ανάπτυξη και διαμόρφωση της στρατηγικής των πελατών σας είναι η διασφάλιση της βιωσιμότητας, η αειφόρος ανάπτυξη με υιοθέτηση περιβαλλοντικών πρακτικών και η διαρκής αναζήτηση και αξιοποίηση της καινοτομίας. Πείτε μας δύο λόγια για κάθε ένα από αυτούς τους πυλώνες και πως επιτυγχάνονται.

Όλοι αυτοί οι πυλώνες που αναφέρετε είναι και πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δηλαδή, ό,τι πρόγραμμα υλοποιείται είτε σε εθνικό, είτε σε ευρωπαϊκό, είτε σε περιφερειακό επίπεδο, έχει αυτούς τους τρεις πυλώνες. Βασικούς, για να μπορείς να κινηθείς. Δηλαδή, είναι αυτό που ονομάζουμε βιωσιμότητα και ESG. Αν υλοποιήσεις δαπάνη σε μηχανήματα τα οποία καίνε ορυκτά καύσιμα, δεν πρόκειται να μπει σε κάποιο πρόγραμμα. Πλέον, όλη η κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινείται προς εκεί. Οπότε και εμείς αυτό που προσπαθούμε είναι να επικοινωνήσουμε στους πελάτες μας και να τους κατευθύνουμε αναλόγως σε αυτό το κομμάτι, στο ESG κομμάτι. Η Ελλάδα, δυστυχώς είναι πίσω στο ESG κομμάτι, με βάση κάποια σεμινάρια που έχουμε παρακολουθήσει έχουμε μεγάλο χάσμα ως χώρα. Με τις νέες νομοθεσίες και τις νέες πρακτικές που έχει υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση πιστεύουμε ότι ως χώρα θα καταφέρουμε να αλλάξουμε την εικόνα.

Από την εμπειρία σας, πόσοι από τους πελάτες σας είναι εξοικειωμένοι με τα ESG κριτήρια? Έχουν στην πολιτική τους την υιοθέτηση και πρακτική υλοποίηση αυτών των κριτηρίων?

Είναι υποχρεωτικό πλέον οι επιχειρήσεις από κάποιο τζίρο και πάνω να συντάσσουν έκθεση για τα ESG κριτήρια. Όσοι πελάτες μας κατευθύνονται σε προγράμματα με πανεπιστημιακά ιδρύματα, με επιχειρήσεις εξωτερικού, είναι υποχρεωτικό να πληρούν αυτά τα κριτήρια. Οπότε, πρέπει οπωσδήποτε να περιγράφουμε τακτικές τις οποίες θα εφαρμόσουν οι πελάτες εντός των επιχειρήσεών τους. Εάν δεν εφαρμόσουν αυτά κριτήρια, δεν θα μπορούν να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα.

Προτού απευθυνθούν σε εσάς πελάτες σας είχανε ενσωματώσει πολιτικές για ESG ή αναγκάστηκαν να το πράξουν για να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα?

Σωστή η παρατήρησή σας. Ελάχιστοι πελάτες είχαν υιοθετήσει ESG πολιτικές στις επιχειρήσεις τους. Όσοι ήρθαν σε εμάς θέλανε να ενταχθούν σε πρόγραμμα για να χρηματοδοτήσουν έργα για ανάπτυξη, για καινοτομία, για προσωπικό. Όμως, για να γίνουν όλα αυτά πρέπει να πληροίς τα συγκεκριμένα κριτήρια ώστε να εισαχθείς στο πρόγραμμα.

Εδώ ακριβώς εντοπίζω ένα κενό, ότι δεν είναι ακόμα στην νοοτροπία των μικρομεσαίων ελληνικών επιχειρήσεων τα ESG κριτήρια, σε αντίθεση με τις μεγάλες επιχειρήσεις όπου εκεί βεβαίως είναι υποχρεωτική η υιοθέτησή τους. Ένα κενό, το οποίο πρέπει να καλυφθεί. Σε αυτή την κατεύθυνση προσπαθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας να καλυφθούν τα συγκεκριμένα κριτήρια για να εισέλθει μια επιχείρηση σε ένα πρόγραμμα και να χρηματοδοτηθεί.

Όσο καλή και να είναι μια επιχείρηση, όση κερδοφορία και να έχει, υπάρχει αυτό το κενό γιατί δεν υπάρχει γνώση ούτε θέση εξειδικευμένου στελέχους για να σχεδιάσει και να υλοποιήσει αυτές τις πρακτικές. Είναι γεγονός ότι κάτι τέτοιο είναι κοστοβόρο για μια επιχείρηση, η οποία αντίθετα προσπαθεί με κάθε τρόπο να μειώσει το κόστος της για να αυξήσει τα κέρδη της. Αλλά εφαρμόζοντας όμως αυτά τα κριτήρια θα έχουν και αύξηση κέρδους στην πορεία τους.

Εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια θα έχει ένα κέρδος, θα ενταχθείς σε κάποιο πρόγραμμα και θα πάρει μια χρηματοδότηση. Ως επιχείρηση θα μειώσεις και το περιβαλλοντικό σου αποτύπωμα. Θα εφαρμόσεις κάποιες πρακτικές που θα βελτιώσουν την επιχείρησή σου με μακροπρόθεσμα οφέλη.

Η εταιρεία σας ειδικεύεται και στην εξεύρεση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης, εκτός από τα ευρωπαϊκά και εγχώρια προγράμματα. Ποιες είναι αυτές και πως τις διασφαλίζετε?

Υπάρχουν πελάτες που επιθυμούν κάποια χρηματοδότηση από ένα venture capital ή από ένα business angel. Οπότε εκεί θα πρέπει εμείς να τους κατευθύνουμε αναλόγως, να έρθουμε σε επαφή με το κατάλληλο venture capital ή business angel για να μπορέσει να επιτευχθεί η συνεργασία και η χρηματοδότηση.

Θα πρέπει να επισημάνω ότι εδώ μιλάμε για καινοτόμες, ριξικέλευθες ιδέες, για startup επιχειρήσεις.

Σε τι συνίστανται οι καινοτόμες υπηρεσίες που προσφέρετε ?

Η καινοτομία που προσφέρουμε είναι ότι δημιουργούμε consortium μεταξύ Ευρωπαϊκών, μεταξύ ελληνικών πανεπιστημίων, βιομηχανιών, επιχειρήσεων εδώ στην Ελλάδα, με άλλες στο εξωτερικό, ώστε να “κατέβουν” από κοινού σε ένα πρόγραμμα, να χρηματοδοτηθούν στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος και να πάρουν εμπειρία για να δημιουργήσουν ένα νέο προϊόν, μια νέα υπηρεσία και να αξιοποιήσουν τη γνώση όσο περισσότερο γίνεται.  Στο κλάδος μας, είμαστε ελάχιστοι που το κάνουμε.

Ποια από τα projects που έχετε υλοποιήσει, ξεχωρίζετε, αναδεικνύουν το υψηλό επίπεδο των υπηρεσιών σας, τον επαγγελματισμό, την καινοτομία που προσφέρει η εταιρεία σας?

Συνεργαζόμαστε με τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές στην Ελλάδα. Εμείς κάνουμε τη διαχείριση του φακέλου, τους κατευθύνουμε στις ενέργειες που πρέπει να κάνουν. Κάθε project που αναλαμβάνουμε έχει ένα φυσικό αντικείμενο και ένα οικονομικό αντικείμενο. Το φυσικό αντικείμενο είναι το πώς φτιαχτεί (ανθρώπινο δυναμικό) το νέο παραγόμενο προϊόν και το οικονομικό αντικείμενο είναι οι πληρωμές, τα τιμολόγια, όλο αυτό το κομμάτι.

Σε αυτά τα project τα μεγάλα, εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι το οικονομικό αντικείμενο. Το φυσικό αντικείμενο, το μόνο που μπορούμε να τις βοηθήσουμε είναι στις ποσοστώσεις, δηλαδή να ξεπεράσουν τα κτηριακά τόσο ποσοστό, τα μηχανήματα τόσο ποσοστό.

Αξίζει να αναφέρουμε την συνεργασία μας με μια εταιρεία που πραγματοποιεί υποβρύχιους καθαρισμούς πλοίων. Μια πολύ δυνατή εταιρεία, με την οποία κατεβαίνουμε μαζί σε ερευνητικά και άλλα προγράμματα. Η εταιρεία έχει συνεργαστεί με το ΕΛΚΕΘΕ σε ένα project και τώρα κατεβαίνουν για να λάβουν χρηματοδότηση για ένα νέο έργο που αφορά την ανάπτυξη νέων καινοτόμων διεργασιών για τον καθαρισμό των πλοίων κάτω από τη θάλασσα.

Επίσης, τώρα “τρέχουμε“ projects που αφορούν την αλιεία, τις υδατοκαλλιέργειες. Γενικά ειδικευόμαστε σε πιο premium υπηρεσίες συμβουλευτικές.

Ποιοι είναι οι  επόμενοι στόχοι που έχετε θέσει ως εταιρεία, βραχυπρόθεσμα είτε μακροπρόθεσμα?

Στόχος μας σήμερα δεν είναι να επεκταθούμε σε περαιτέρω υπηρεσίες αλλά να συνεχίσουμε να κάνουμε καλά αυτό το οποίο προσφέρουμε. Να παρέχουμε premium υπηρεσίες στους πελάτες μας. Να μας αγαπάνε, όπως μας αγαπάνε τώρα. Να μας θέλουν οι πελάτες μας, να σηκώνουν το τηλέφωνο και να μπορούν να επικοινωνούν μαζί μας.

Σταδιακά, κάθε χρόνο, θα επιδιώκουμε να αυξάνουμε το προσωπικό μας με τα αντίστοιχα έργα. Οπότε μας ενδιαφέρει να μεγαλώσουμε μια εταιρεία η οποία θα έχει πάνω από 20, 30, 40 άτομα προσωπικό παρέχοντας νέες υπηρεσίες. Να δημιουργήσουμε μια καθετοποιημένη μονάδα.

Επιπρόσθετα, θέτουμε και ως στόχο μια πιο έντονη παρουσία μας στο εξωτερικό, ίσως με ένα γραφείο.

Κλείνοντας τη συζήτησή μας με τον Τάσο Καραθεόδωρο, γίνεται σαφές ότι η επιτυχία στον χώρο των συμβουλευτικών υπηρεσιών δεν μετριέται μόνο με αριθμούς, αλλά κυρίως μέσα από την ποιότητα της σχέσης που χτίζεται με τον πελάτη.

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, η επιμονή του στην παροχή “premium” υπηρεσιών και η ανάπτυξη μέσω καινοτόμων projects  – όπως αυτά στον τομέα των υποβρύχιων καθαρισμών και της αλιείας – δείχνουν τον δρόμο για το σύγχρονο επιχειρείν.

Ο στόχος για το μέλλον παραμένει καθαρός: όχι η αλόγιστη επέκταση, αλλά η διατήρηση της εμπιστοσύνης και της άμεσης επικοινωνίας που αποτελούν το σήμα κατατεθέν της εταιρείας. Για τον Τάσο Καραθεόδωρο, η κινητήριος δύναμη παραμένει η ίδια από την πρώτη μέρα της ίδρυσης της εταιρείας: η δημιουργία αξίας μέσα από τη συνεργασία και η διαρκής εξέλιξη της ομάδας του.