Εξαιρετικά ανησυχητική – και μη περιποιούσα τιμή – η διαπίστωση ότι στον 21^ο αιώνα η ισότητα των φύλων παραμένει το μεγαλύτερο στοίχημα που δεν έχει ακόμα κερδηθεί. Τούτο καταδεικνύεται και στην νέα έκθεση του ΟΗΕ για τις γυναίκες (UN Women) όπου σημειώνεται ότι αποτελεί τη μεγάλη, ανολοκλήρωτη πρόκληση της εποχής μας, με τον ιδιωτικό τομέα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υπέρβαση του χάσματος.

Η μελέτη με τίτλο «Unfinished Business: Private Sector and Gender Equality – Transforming Corporate Commitments into Equality for All Women and Girls» βασίζεται σε στοιχεία από χιλιάδες επιχειρήσεις σε 117 χώρες, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης στον επιχειρηματικό χώρο σήμερα.

Η UN Women υπογραμμίζει πως ο ιδιωτικός τομέας επηρεάζει τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων μέσω της απασχόλησης, της καινοτομίας, των αγορών και των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Οι επιχειρήσεις μπορούν είτε να διαιωνίζουν τις κοινωνικές ανισότητες μέσω της αδράνειας, είτε να γίνουν δυναμικοί παράγοντες αλλαγής, ενσωματώνοντας την ισότητα των φύλων στους χώρους εργασίας, στις αγορές και στις κοινότητες.

Επιπρόσθετα, η έκθεση τονίζει πως η καταπολέμηση των έμφυλων ανισοτήτων δεν αποτελεί μόνο ηθική και νομική υποχρέωση, αλλά και μια οικονομικά επωφελή στρατηγική: οι επιχειρήσεις που προάγουν την ισότητα ενισχύουν την ανθεκτικότητά τους, βελτιώνουν την απόδοσή τους και αναπτύσσουν βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα με θετικό κοινωνικό αντίκτυπο.

«Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Τριάντα χρόνια μετά τη Διακήρυξη του Πεκίνου και την Πλατφόρμα Δράσης και με μόλις πέντε χρόνια να απομένουν για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs), καλούμαστε να εκπληρώσουμε τις υποσχέσεις μας προς το μισό του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να θεωρούν την ισότητα των φύλων ως προαιρετική επιλογή», υπογράμμισε σε δήλωσή της η Κίρσι Μάντι, Αναπληρώτρια Εκτελεστική Διευθύντρια της UN Women.

Η πρόοδος είναι ορατή αλλά δεν είναι αρκετή

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έκθεσης οι νόμοι και οι κανονισμοί προωθούν σημαντικές εξελίξεις σε θέματα διαφάνειας αμοιβών, ποικιλομορφίας και ασφαλών χώρων εργασίας.

Ο ιδιωτικός τομέας αυξάνει τις δεσμεύσεις, τις πολιτικές και τις πρακτικές για την ισότητα των φύλων — εταιρείες με μικτά διοικητικά στελέχη (άνδρες και γυναίκες) έχουν 25% μεγαλύτερες πιθανότητες να επιτύχουν υψηλότερη κερδοφορία. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η επίτευξη της ισότητας των φύλων θα μπορούσε να προσθέσει συνολικά 342 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία έως το 2050.

Ωστόσο, παρά αυτά τα θετικά βήματα, η έκθεση καταγράφει ότι τα κέρδη στην ισότητα των φύλων παραμένουν περιορισμένα, άνισα κατανεμημένα, υποεκτιμημένα και συχνά υπόκεινται σε αντιδράσεις ή οπισθοδρομήσεις, ενώ η πραγματική ζημιά συνεχίζει να υφίσταται.

Οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 39% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού, παραμένουν συγκεντρωμένες σε χαμηλότερα αμειβόμενες θέσεις, αντιμετωπίζουν σταθερά χάσματα αμοιβών της τάξης του 20% και υψηλότερα ποσοστά σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας.

Και η απραξία δεν είναι επιλογή,  κοστίζει ακριβά. Η ανισότητα στα συνολικά εισοδήματα μεταξύ γυναικών και ανδρών αντιστοιχεί σε απώλεια παγκόσμιου πλούτου ύψους 160 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Κάθε καθυστέρηση βαθαίνει τις οικονομικές απώλειες, αποδυναμώνει την κοινωνική σταθερότητα και υπονομεύει το μέλλον που έχει τεθεί ως στόχος και ως υπόσχεση.

Ενθαρρυντικά τα στοιχεία που αναδεικνύονται στην έκθεση

Στην έκθεση της UN Women καταγράφονται αισιόδοξα σημάδια, καθώς αυξάνεται  η τεκμηρίωση που αναδεικνύει τον θετικό αντίκτυπο της συνεργασίας ανάμεσα σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και τον ΟΗΕ για την προώθηση της ισότητας των φύλων και την ενδυνάμωση των γυναικών. Από την Τανζανία μέχρι τον Καναδά και από τη Βολιβία έως την Ιορδανία, παρουσιάζονται καινοτόμες πρωτοβουλίες που διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο, όπως τα «ομόλογα ισότητας», οι μηχανισμοί επιτάχυνσης της φροντίδας, οι χωρίς αποκλεισμούς εφοδιαστικές αλυσίδες και η προώθηση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας.

Τα συμπεράσματα της έκθεσης είναι σαφή: η πρόοδος στην ισότητα των φύλων επιτυγχάνεται όταν τα μέτρα είναι δεσμευτικά, διαθέτουν σαφείς δείκτες αποτίμησης και υποστηρίζονται από κατάλληλους πόρους. Αντίθετα, όπου η δράση βασίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική βούληση ή εφαρμόζεται αποσπασματικά, η πρόοδος είναι περιορισμένη ή σταματά εντελώς.

«Η ιστορική αλλαγή είναι πλέον εφικτή, αλλά κανείς δεν μπορεί να κλείσει μόνος του το χάσμα των φύλων. Χρειάζεται συλλογική δράση, τώρα, για να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στη δέσμευση και τα πραγματικά αποτελέσματα.» σημείωσε  η Κίρσι Μάντι.

Η πορεία προς την ισότητα απαιτεί άμεσες και τολμηρές δράσεις.

Οι κυβερνήσεις καλούνται να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν ένα ισχυρό νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο που θα κατοχυρώνει την ισότητα των φύλων και τα δικαιώματα των γυναικών, ενώ παράλληλα θα συνδέει τα κίνητρα του ιδιωτικού τομέα με στόχους βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης.

Από την πλευρά τους, οι επιχειρήσεις οφείλουν να εντάξουν την ισότητα των φύλων στον πυρήνα της στρατηγικής τους, να αποφεύγουν πρακτικές που αναπαράγουν διακρίσεις και να μετατρέπουν τις δεσμεύσεις τους σε μετρήσιμα και ουσιαστικά αποτελέσματα.

Καθοριστικής σημασίας είναι, επίσης, η συλλογή και δημοσιοποίηση πιο ολοκληρωμένων και αναλυτικών δεδομένων για κάθε φύλο ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η λογοδοσία σε όλους τους τομείς δράσης.

Η πραγματική πρόοδος απαιτεί συλλογική δράση. Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς — κράτη, επιχειρήσεις, οργανισμοί και κοινωνία των πολιτών — οφείλουν να ενώσουν δυνάμεις ώστε να φέρουν την αλλαγή που εδώ και δεκαετίες αποτελεί δικαίωμα αλλά και προσδοκία για τις γυναίκες και τα κορίτσια σε όλο τον κόσμο.

Καθώς η αντίδραση απέναντι στην πρόοδο των δικαιωμάτων των γυναικών κλιμακώνεται και ο χρόνος για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) μετρά αντίστροφα, η αδράνεια δεν αποτελεί πλέον βιώσιμη επιλογή. Η εποχή των συμβιβασμών και των αποσπασματικών λύσεων έχει τελειώσει.

Πηγή: UN Women