Όσα αισθανόμαστε και όσα σκεφτόμαστε χαράσσουν τον εσωτερικό μας κόσμο· δεν δύνανται όμως να σβήσουν εκείνο που έχει ήδη αποτυπωθεί από την ιστορική πραγματικότητα. Τα γεγονότα είναι αδιάψευστος μάρτυρας της αλήθειας και δεν επιδέχονται καμίας παραχάραξης και παρερμηνείας.

Το οποιαδήποτε κοινωνικό, ιδεολογικό ή πολιτικό πρόσημο υποκλίνεται μπροστά στην μεγάλη εικόνα της προσφοράς και της ανιδιοτέλειας μιας προσωπικότητας που ο προορισμός της ζωής του ήταν να δώσει στην πατρίδα του και τους συμπατριώτες του αυτό που τους οφείλει η ιστορική μοίρα.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας, πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, ενσάρκωσε, σε μια εποχή που η χώρα έδινε την μάχη για την ανεξαρτησία της απέναντι στις ενωμένες δυνάμεις της Ευρώπης, την ελπίδα και το φως για ένα μέλλον με στέρεες βάσεις υπό τη στέπη των αρχών και των αξιών της δημοκρατίας.

Η ομώνυμη ταινία του δημιουργού Γιάννη Σμαραγδή επαναφέρει στη συλλογική μνήμη τον σπουδαίο αυτόν Έλληνα πατριώτη μέσα από ένα λυρικό, νοσταλγικό ταξίδι στην πορεία της ζωής και του έργου από την τσαρική Ρωσία και τα σαλόνια της Ευρώπης μέχρι το μοιραίο πρωινό στο Ναύπλιο.

Ο Σμαραγδής εστιάζει στον Ιωάννη Καποδίστρια όχι μόνο ως τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, αλλά ως μια τραγική, σχεδόν βιβλική φιγούρα που θυσιάστηκε για το όραμά του. Τον πόθο να αντικρίσει ξανά τα ιερά χώματα της χώρας του ελεύθερα, περήφανα και τον λαό της να ζει με αξιοπρέπεια, σεβασμό και ίσες ευκαιρίες.

Η ταινία, που σφραγίζεται από την συναισθηματική κατάνυξη που αναδύει το φυσικό τοπίο και η υποβλητική μουσική συνοδεία, επιτυγχάνει να επικοινωνήσει το μέγεθος της προσφοράς του Καποδίστρια – παιδεία, οργάνωση κράτους, διπλωματία – που συχνά απουσιάζει από το περιεχόμενο των σχολικών βιβλίων. Μια αναγκαία υπενθύμιση του ανθρώπου που έθεσε τα θεμέλια του σύγχρονου ελληνικού κράτους.

Μέσα από τη ματιά του Γιάννη Σμαραγδή, η ταινία λειτουργεί ως ένας καθρέφτης των διαχρονικών αδυναμιών των Ελλήνων. Αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο το αρνητικό ίδιον που διατρέχει την νοοτροπία μιας χούφτας τούτου του χαρισματικού λαού. Την τάση να στέκεται και να λοιδορεί οποιασδήποτε αληθινή προσπάθεια για την πρόοδο του τόπου και την ισονομία μεταξύ των πολιτών.

Ο “Καποδίστριας” του Σμαραγδή μάς υπενθυμίζει ότι η ιστορική εξέλιξη απαιτεί επώδυνες αποφάσεις και ρίσκα, απέναντι σε όσους προτιμούν τη στασιμότητα από τη δίκαιη πολιτεία. Η ταινία δείχνει πως η πορεία προς το μέλλον δεν είναι ποτέ ανέφελη· απαιτεί σκληρές τομές που συχνά παρερμηνεύονται.

Συνοδοιπόροι στο βαθύ ταξίδι στην ιστορία του Καποδίστρια το καλλιτεχνικό προσωπικό που έδωσε σάρκα και οστά στο συναίσθημα, το όραμα και την προσωπικότητά του. Ιδιαίτερα μνεία στον πρωταγωνιστή της ταινίας, Αντώνη Μυριαγκό, που δικαίωσε πέρα από κάθε προσδοκία την επιλογή του για τον ρόλο.

Ο Μυριαγκός συνδέθηκε αβίαστα με τον Ιωάννη Καποδίστρια ως σαν να κουβαλάει μέσα του την προσωπικότητά του. Με την ασκητική του φυσιογνωμία και τη δωρική του ερμηνεία, αποδίδει με ευλάβεια τη μοναξιά και το ηθικό ανάστημα του Κυβερνήτη.

Η ταινία “Καποδίστριας” είναι ένα έργο που απευθύνεται στο συναίσθημα και στην εθνική μνήμη.  Το παρελθόν είναι πάντα παρόν και οδηγεί τον βηματισμό για το μέλλον. Αρκεί να το μελετούμε, να το κατανοούμε και να το έχουμε ως οδηγό για τις πράξεις και τις συμπεριφορές σε κάθε πτυχή της ζωής μας.