Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την χρήση της τεχνολογίας από τους νέους, υπό το πρίσμα της κατάστασης η οποία διαμορφώνεται όπως αυτή αποτυπώνεται σε ευρήματα μελετών και ερευνών που βλέπουν το «φως» της δημοσιότητας.

Με την ανησυχία να αυξάνεται όλο και περισσότερο ζητεί την άμεση ενίσχυση των μέτρων για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, ζητώντας την ταχεία εφαρμογή του νόμου για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA) και την απαγόρευση επιβλαβών πρακτικών, όπως ο εθιστικός σχεδιασμός και τα χαρακτηριστικά παιχνιδιών τύπου τζόγου.

Οι Ευρωβουλευτές, μέλη της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (IMCO), ενέκριναν ψήφισμα με το οποίο εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες για την αποτυχία των μεγάλων διαδικτυακών πλατφορμών να κάνουν επαρκή βήματα για την ασφάλεια των πιο ευάλωτων χρηστών, ιδιαίτερα των ανηλίκων, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που σχετίζονται με τον εθισμό και την ψυχική υγεία. Παράλληλα, ζητούν ενίσχυση του νομοθετικού και εποπτικού πλαισίου.

Το ψήφισμα, που υιοθετήθηκε με σημαντική πλειοψηφία (32 υπέρ, 5 κατά, 9 αποχές), έχει ως κύριο στόχο να πιέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενισχύσει σημαντικά τα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Αυτό θα επιτευχθεί με την αντιμετώπιση των υφιστάμενων νομοθετικών κενών και την επιβολή συγκεκριμένων ρυθμίσεων. Θα λειτουργήσει, δε, ως βάση για μελλοντικές πρωτοβουλίες και την εντατικοποίηση της επιβολής των ήδη ισχύοντων κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εισηγήτρια, Christel Schaldemose (Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, Δανία), σε δήλωση της υπογράμμισε «Η έκθεσή μας δηλώνει σαφώς την ανάγκη για αυξημένη προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο ως προς δύο σημεία. Πρώτον, χρειαζόμαστε υψηλότερα όρια για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γι’ αυτό προτείνουμε πανευρωπαϊκή ελάχιστη ηλικία 16 ετών. Δεύτερον, απαιτούμε την απαγόρευση του χειραγωγικού και εθιστικού σχεδιασμού.»

Τι προτείνουν οι Ευρωβουλευτές

Οι βασικές προτάσεις των Ευρωβουλευτών, σε συνάρτηση με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), επικεντρώνονται στα ακόλουθα:

Ηλικιακή επαλήθευση & όριο χρήσης

• Θέσπιση ψηφιακού κατώτατου ορίου ηλικίας 16 ετών για πρόσβαση σε social media, πλατφόρμες βίντεο και ψηφιακούς συνομιλητές (AI), χωρίς γονική συγκατάθεση
• Πρόβλεψη ότι ανήλικοι 13 έως 15 ετών μπορούν να έχουν πρόσβαση με άδεια ή επιτήρηση από γονέα/κηδεμόνα

Απαγόρευση επιβλαβών πρακτικών & σχεδιάσεων

• Απενεργοποίηση των πιο εθιστικών χαρακτηριστικών από προεπιλογή (default ban), όπως autoplay, infinite scrolling και άλλα «σκοτεινά μοτίβα» (dark patterns)
• Απαγόρευση συστημάτων κατευθυνόμενων προτάσεων (recommender algorithms) που βασίζονται σε profiling και στοχεύουν ανηλίκους
• Απαγόρευση μηχανισμών τύπου “loot boxes” στα παιχνίδια που απευθύνονται ή είναι προσβάσιμα από ανηλίκους
• Απαγόρευση διαφημίσεων και οικονομικών κινήτρων για kidfluencing — δηλαδή, ανήλικοι influencers σε πλατφόρμες
• Ενίσχυση ελέγχου των chatbots και άλλων AI εργαλείων ώστε να μην είναι παραπλανητικά ή επιθετικά σε ανηλίκους.

Ενίσχυση κυρώσεων & ευθύνης

• Η Επιτροπή να χρησιμοποιήσει πλήρως τις εξουσίες της βάσει του Digital Services Act (DSA), να επιβάλει πρόστιμα, ακόμη και αποκλεισμούς πλατφορμών που δεν συμμορφώνονται
• Εξέταση της προσωπικής ευθύνης της διοίκησης επιχειρήσεων για σοβαρές και επαναλαμβανόμενες παραβάσεις σχετικά με την προστασία ανηλίκων

Τα επόμενα βήματα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναμένεται να ψηφίσει το σχέδιο στα τέλη Νοεμβρίου.

Αν εγκριθεί, ανοίγει ο δρόμος για ένα πιο ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο με στόχο να τεθούν σε εφαρμογή οι νέες υποχρεώσεις για την προστασία ανηλίκων στο διαδίκτυο.