Με συνέντευξη Τύπου στο γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα ολοκληρώθηκε η τριήμερη διερευνητική αποστολή της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο της εξέτασης της αναφοράς που είχε καταθέσει το 2024 ο Σύλλογος Πληγέντων Δυστυχήματος Τεμπών σχετικά με τις μακροχρόνιες ελλείψεις στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, τις υποδομές και την απόδοση ευθυνών για το δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Εξ ονόματος της αντιπροσωπείας, η αντιπρόεδρος της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου Dolors Montserrat εξέφρασε τα συλλυπητήρια και τη αλληλεγγύη στα θύματα και τις οικογένειές τους, τονίζοντας ότι σκοπός της επίσκεψης ήταν να διασφαλιστεί πως λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα ώστε ανάλογα δυστυχήματα να μην επαναληφθούν, στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η κυρία Montserrat ξεκαθάρισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αποτελεί δικαστική αρχή και δεν μπορεί ούτε να εκδίδει ούτε να ανακαλεί αποφάσεις που λαμβάνονται από τα δικαστήρια των κρατών μελών. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι το

δικαίωμα αναφοράς παρέχει στους πολίτες έναν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είναι δική τους ευθύνη να ακούσουν προσεκτικά και να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες που εγείρονται ενώπιον τους. Για να συμπληρώσει “Θα ασκήσουμε τις θεσμικές μας ευθύνες αμερόληπτα, εποικοδομητικά και με πλήρη σεβασμό των αρμοδιοτήτων των κρατών μελών και των θεσμικών τους οργάνων, με στόχο να διασφαλίσουμε ότι τέτοιες τραγωδίες δεν θα επαναληφθούν”.

Τα βήματα προόδου που έχουν σημειωθεί στην ενίσχυση της ασφάλειας των ελληνικών σιδηροδρόμων, αλλά και οι εκκρεμότητες που παραμένουν, βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων των τελευταίων τριών ημερών. Όπως σημείωσε η κυρία Montserrat το σύστημα ETCS λειτουργεί ήδη στον κεντρικό σιδηροδρομικό διάδρομο, με δύο τμήματα να εκκρεμούν για πλήρη πιστοποίηση, ενώ σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές η πλήρης εγκατάστασή του σε όλο το δίκτυο αναμένεται έως το 2030.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σημασία της διαφανούς και αποτελεσματικής αξιοποίησης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ενώ επισημάνθηκαν προβληματισμοί για τον ρυθμό υλοποίησης των απαιτούμενων παρεμβάσεων. Μεταξύ των βασικών εκκρεμοτήτων παραμένει η πλήρης ανάπτυξη του συστήματος ETCS, καθώς και η ανάγκη για πρόσθετες επενδύσεις στις σιδηροδρομικές υποδομές, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες και για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.

Στο ίδιο πλαίσιο αναγνωρίστηκε ο κρίσιμος ρόλος των ανεξάρτητων αρχών στην πρόληψη σιδηροδρομικών ατυχημάτων, την ενίσχυση της λογοδοσίας και τη διασφάλιση της ασφάλειας του δικτύου. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε ότι μέσω του σχεδίου δράσης και κονδυλίων του NextGenerationEU προωθούνται η συντήρηση υποδομών, η λειτουργία πέντε κέντρων ελέγχου, η πλατφόρμα “Railway Greece”, η συγχώνευση φορέων σε ενιαία αρχή και η στήριξη των θυμάτων.

Ερωτηθείσα από δημοσιογράφους για τυχόν ευθύνες ευρωπαϊκών θεσμών – με αφορμή υπόμνημα του Συλλόγου Πληγέντων που αναφέρεται στη λήξη τελεσιγράφου της Κομισιόν προς την Ελλάδα στις 15 Φεβρουαρίου 2023 – καθώς και για το κατά πόσο είναι σήμερα ασφαλές να κυκλοφορεί τρένο στη χώρα, η κυρία Montserrat υπογράμμισε ότι το Ευρωπαικό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει τις σοβαρές ανησυχίες που εκφράστηκαν σχετικά με τις συνθήκες των σιδηροδρομικών υποδομών κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, καθώς και τη διαχείριση του χώρου του δυστυχήματος αμέσως μετά, θέματα που τελούν υπό δικαστική διερεύνηση από τις ελληνικές αρχές. Σημείωσε δε ότι τα ευρήματα της αποστολής θα ενσωματωθούν σε τελική έκθεση με συγκεκριμένες συστάσεις, η οποία θα παρουσιαστεί και θα τεθεί σε ψηφοφορία στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου.

Η κυρία Montserrat τόνισε την ανάγκη υποστήριξης των οικογενειών των θυμάτων και τη διασφάλιση της πλήρους συνεργασίας με τις αρμόδιες δικαστικές αρχές, ώστε όλες οι σχετικές συνθήκες να εξεταστούν πλήρως και ανεξάρτητα και να αποδοθούν οι ευθύνες μέσω της κατάλληλης δικαστικής διαδικασίας. Και όπως υπογράμμισε χαρακτηριστικά “Έχουμε πλήρη εμπιστοσύνη στην ανεξαρτησία των ελληνικών δικαστικών αρχών και στην ικανότητά τους να φέρουν εις πέρας τις ευθύνες τους”.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η αντιπροσωπεία της Επιτροπής Αναφορών συναντήθηκε με τον Σύλλογο Πληγέντων ενώ συνομίλησε με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, τον αναπληρωτή Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, την ηγεσία του ΟΣΕ και της Hellenic Train, καθώς επίσης την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και τον Εθνικό Οργανισμό Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ). Η αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισκέφθηκε επίσης το κέντρο ελέγχου της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας της Λάρισας και το σιδηροδρομικό κέντρο Αχαρνών, συνοδευόμενη από την ηγεσία του Υπουργείου.