Με επίγνωση ότι οι startups και οι scaleups αποτελούν βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής καινοτομίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ένα φιλόδοξο πακέτο συστάσεων με στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου, σύγχρονου και αποτελεσματικού ευρωπαϊκού πλαισίου που θα ενισχύσει την ανάπτυξη, τη χρηματοδότηση και τη διεθνή ανταγωνιστικότητα καινοτόμων επιχειρήσεων στην ΕΕ.

Υπό το πρίσμα του προτεινόμενου πλαισίου, γνωστού ως «28ο εταιρικό καθεστώς» (28th corporate regime), οι Ευρωβουλευτές ζητούν τη λήψη άμεσων μέτρων για την άρση των τριών βασικών εμποδίων που εμποδίζουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες να ανταγωνιστούν ισότιμα τις αντίστοιχες των ΗΠΑ και της Ασίας: τη χρηματοδότηση για ανάπτυξη (scale-up), την προσέλκυση ταλέντου και τον κατακερματισμό της αγοράς.

Σύσταση Ενιαίας Ευρωπαϊκής Εταιρικής Μορφής (S.EU)

Μία από τις βασικές προτάσεις είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής εταιρείας (Unified European Company – S.EU), με:

• Δυνατότητα ψηφιακής εγγραφής εντός 48 ωρών

• Ελάχιστο απαιτούμενο κεφάλαιο μόλις 1 ευρώ

• Επιλογή αλλαγής έδρας σε άλλο κράτος μέλος χωρίς διάλυση και επανίδρυση της εταιρείας

Η νέα νομική μορφή θα βοηθά μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, startups και scaleups να λειτουργούν αποτελεσματικά σε ολόκληρη την ενιαία αγορά.

Η Μεγάλη Πρόκληση: Χρηματοδότηση για Ανάπτυξη

Το κενό χρηματοδότησης στην Ευρώπη παραμένει το μεγαλύτερο πρόβλημα. Ενώ η ΕΕ είναι ικανή να δημιουργεί επιτυχημένες startups, δυσκολεύεται να τις διατηρήσει και να τις βοηθήσει να μεγαλώσουν (scale up).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει δύο κρίσιμες προϋποθέσεις για την ενίσχυση του οικοσυστήματος καινοτομίας:

• Ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU): Η ταχεία υλοποίηση μιας πλήρως λειτουργικής ενιαίας αγοράς κεφαλαίου θεωρείται απαραίτητη. Χωρίς αυτήν, οι ευρωπαϊκές scaleups αναγκάζονται συχνά να αναζητούν κεφάλαια ανάπτυξης εκτός ΕΕ (Growth Capital), γεγονός που συχνά οδηγεί και στη μετεγκατάσταση των εταιρικών τους εδρών.

• Ενίσχυση του Venture Capital (VC) στην Ευρώπη: Απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές και κίνητρα που θα επιτρέψουν στα ευρωπαϊκά επενδυτικά κεφάλαια να αναπτυχθούν και να ανταγωνιστούν διεθνώς, στηρίζοντας αποτελεσματικά την επόμενη γενιά καινοτόμων και τεχνολογικών ηγετών.

Προσέλκυση Ταλέντου: Κλειδί η Κινητικότητα

Η καινοτομία εξαρτάται από το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό. Οι Ευρωβουλευτές τονίζουν την ανάγκη για ευκολότερη προσέλκυση και διατήρηση ταλέντου, κάτι που σήμερα αποτελεί σοβαρό πρόβλημα λόγω της γραφειοκρατίας και των αυστηρών εθνικών κανόνων.

Συγκεκριμένες συστάσεις περιλαμβάνουν:

• Ταχεία Βίζα: Δημιουργία ενός μηχανισμού ταχείας έκδοσης βίζας (Fast-Track Visa) για εξειδικευμένους εργαζομένους από τρίτες χώρες, ώστε να μην χάνεται πολύτιμος χρόνος.

• Εργαλεία Διατήρησης: Απλοποίηση των κανόνων που διέπουν τα stock options (δικαιώματα προαίρεσης μετοχών), ώστε οι εταιρείες να μπορούν να ανταμείβουν και να «δένουν» τους εργαζομένους τους με τρόπο ανταγωνιστικό προς τις ΗΠΑ.

Μείωση της Γραφειοκρατίας και Ενιαία Αγορά

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια είναι ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς. Μια startup που δραστηριοποιείται σε 27 κράτη μέλη αντιμετωπίζει 27 διαφορετικά σύνολα κανόνων.

Το Κοινοβούλιο προτείνει:

• Ρυθμιστικές «Αμμοδόχοι» (Regulatory Sandboxes): Δημιουργία δοκιμαστικών περιβαλλόντων (sandboxes) σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου οι καινοτόμες επιχειρήσεις μπορούν να δοκιμάζουν νέες τεχνολογίες (π.χ. στον χώρο του FinTech ή της AI) πριν την πλήρη εφαρμογή των κανόνων.

• Απλοποίηση Διασυνοριακών Δραστηριοτήτων: Εναρμόνιση των εθνικών κανόνων και μείωση του διοικητικού φόρτου για εταιρείες που επιθυμούν να επεκταθούν σε άλλα κράτη μέλη.

Εκτενής ανάλυση των προκλήσεων σύμφωνα με ευρωπαϊκή μελέτη

Η προώθηση ενός τόσο φιλόδοξου ευρωπαϊκού πλαισίου δεν προέκυψε τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας σε βάθος ανάλυσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία χαρτογραφεί τα σοβαρά εμπόδια που αντιμετωπίζουν σήμερα οι καινοτόμες επιχειρήσεις στην ΕΕ.

Από την πολυπλοκότητα των κανονισμών και τις ασυμβατότητες ανάμεσα στις εθνικές νομοθεσίες, μέχρι το υψηλό κόστος προσέλκυσης διεθνών επενδύσεων και τις δυσκολίες πρόσβασης σε κεφάλαια και ξένες αγορές, η μελέτη αναδεικνύει ένα περιβάλλον που συχνά λειτουργεί αποθαρρυντικά για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών startups και scaleups.

Υπό το ανωτέρω πρίσμα, το προτεινόμενο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν θέτει ως στόχο μόνο την ενίσχυση του οικοσυστήματος καινοτομίας εντός των συνόρων της Ένωσης. Αποτελεί πρόσθετα στρατηγικό εργαλείο για την αναβάθμιση της διεθνούς θέσης της Ευρώπης, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν ταχύτερα, να προσελκύσουν επενδύσεις και να δραστηριοποιηθούν ευκολότερα σε ολόκληρη την ενιαία αγορά και πέρα από αυτή.

Η πρωτοβουλία έρχεται την κατάλληλη στιγμή, καθώς εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να μειώσει το ανταγωνιστικό χάσμα με άλλες ισχυρές οικονομίες παγκοσμίως. Στόχος είναι η ενίσχυση της ελκυστικότητας της ευρωπαϊκής αγοράς για επενδυτές, η προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας και η επιτάχυνση της οικονομικής ενοποίησης.

Τα επόμενα βήματα

Η επαύριον της πρότασης του ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου προβλέπει τη συζήτηση και τη ψήφιση των συστάσεων στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πριν η Επιτροπή καταθέσει την επίσημη νομοθετική πρόταση, με στόχο την ενσωμάτωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Το μήνυμα του Κοινοβουλίου είναι σαφές και ξεκάθαρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να σταματήσει να είναι απλώς ρυθμιστής και να γίνει παγκόσμιος ηγέτης στην καινοτομία. Η υιοθέτηση ενός νέου πλαισίου δεν είναι μόνο οικονομική επιταγή, αλλά στρατηγική επιλογή για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας στις τεχνολογίες του μέλλοντος.

Πηγή: European Parliament