Μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας με σκοπό την ενίσχυση της ηγετικής θέσης της Ευρώπης στον τομέα της επιστημονικής αριστείας και της τεχνολογικής καινοτομίας, έθεσε σε ισχύ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προκειμένου να διατηρήσει τα σκήπτρα στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για την επιστήμη και την καινοτομία, η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει αποφασιστικά τις ερευνητικές και τεχνολογικές υποδομές της και να τις καταστήσει ακόμη πιο ολοκληρωμένες και προσβάσιμες σε ευρύτερο φάσμα χρηστών.

Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική διασφαλίζει ότι οι επιστήμονες, οι ερευνητές, οι φορείς καινοτομίας και η βιομηχανία έχουν εύκολη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις αιχμής της Ευρώπης, σε δεδομένα υψηλής ποιότητας και σε εξατομικευμένες υπηρεσίες. Αποσκοπεί επίσης στην ενθάρρυνση ερευνητών και φορέων καινοτομίας παγκόσμιας κλάσης να επιλέξουν την Ευρώπη.

Αναφερόμενη στο νέο σχέδιο της Επιτροπής, η Εκατερίνα Ζαχαρίεβα, επίτροπος Νεοφυών Επιχειρήσεων, Έρευνας και Καινοτομίας, υπογράμμισε σε δήλωσή της «Μια φιλόδοξη και συντονισμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση όσον αφορά τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας. Είναι ζωτικής σημασίας για να παραμείνουμε παγκόσμιοι ηγέτες στην επιστήμη αριστείας και στην τεχνολογική καινοτομία. Με τη νέα μας στρατηγική θα διασφαλίσουμε ότι οι επιστήμονες, οι ερευνητές και οι φορείς καινοτομίας σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων, θα έχουν εύκολη πρόσβαση σε υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις και εξατομικευμένες υπηρεσίες για την ανάπτυξη και τη δοκιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών τους».

Η στρατηγική προτείνει ένα σύνολο δράσεων σε πέντε τομείς:

1. Ενίσχυση του οικοσυστήματος των ευρωπαϊκών υποδομών έρευνας και τεχνολογίας μέσω της αύξησης των ικανοτήτων, της κινητοποίησης επενδύσεων και της καλύτερης ευθυγράμμισης των διαθέσιμων εγκαταστάσεων και υπηρεσιών με τις ανάγκες των χρηστών. Στόχος η μεγιστοποίηση του δυναμικού της ψηφιοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στις υποδομές της Ευρώπης

• Η διασφάλιση απλούστερης και καλύτερης πρόσβασης σε ερευνητικές και τεχνολογικές υποδομές για την παροχή ενός συνεχούς συνόλου συμπληρωματικών υπηρεσιών για ερευνητές και καινοτόμες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών και των επεκτεινόμενων επιχειρήσεων, σε ολόκληρη την ΕΕ. Τούτο θα ενισχύσει την στήριξη στις επιστημονικές ανακαλύψεις και θα τονώσει την ανάπτυξη, τη δοκιμή και την επικύρωση της τεχνολογίας, επιταχύνοντας την υιοθέτηση των καινοτομιών από την κοινωνία και την ετοιμότητά τους για την αγορά.

• Προσέλκυση και καλλιέργεια ταλέντων στην Ευρώπη μέσω ισχυρών σταδιοδρομιών σε υποδομές έρευνας και τεχνολογίας, από τεχνικούς έως επιστημονικούς ηγέτες. Τούτο επιτυγχάνεται με τη στήριξη του προσωπικού για την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων και την προσέλκυση ταλέντων από χώρες εκτός Ευρώπης σύμφωνα με την προσέγγιση «Επιλέξτε την Ευρώπη». 

• Βελτίωση και απλούστευση του πλαισίου διακυβέρνησης για τις υποδομές έρευνας και τεχνολογίας με σκοπό τη στήριξη μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποφάσεων και την ευθυγράμμιση των προτεραιοτήτων μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των ενδιαφερόμενων μερών. Αυτό περιλαμβάνει την ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των πηγών χρηματοδότησης και την αύξηση του αντικτύπου των δημόσιων επενδύσεων.

• Ενίσχυση της διεθνούς διάστασης και της ανθεκτικότητας των ερευνητικών και τεχνολογικών υποδομών μέσω της συνεργασίας με στρατηγικούς εταίρους για την αντιμετώπιση παγκόσμιων κοινωνικών προκλήσεων. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για την προώθηση της ένταξης των υποψήφιων και συνδεδεμένων χωρών στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της στρατηγικής μελετάται και η διαχείριση κινδύνων για τις υποδομές, ιδίως εκείνες που σχετίζονται με την πρόσβαση σε κρίσιμα δεδομένα και εγκαταστάσεις, προωθώντας την κυριαρχία της ΕΕ σε κρίσιμες τεχνολογίες.