Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου οι τοπικές και περιφερειακές αρχές εκφράζουν εντονότερα την ανάγκη για μεγαλύτερη αυτονομία και ευελιξία στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων.

Αυτό αναδεικνύουν τα ευρήματα της έρευνας “Περιφερειακό και Τοπικό Βαρόμετρο 2025” που διενεργήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής των Περιφερειών (CoR) σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Περισσότερη ευελιξία & ισχυρότερος ρόλος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Όπως αναδεικνύεται μέσα από τα στοιχεία του “Περιφερειακού και Τοπικού Βαρόμετρου 2025”, το 69% των Ελλήνων εκπροσώπων θεωρεί ως προτεραιότητα για την ΕΕ τη μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση και στοχοθέτηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, ενώ το 54% ζητά ενισχυμένο ρόλο των τοπικών αρχών στον σχεδιασμό και τη διαχείριση χρηματοδοτήσεων, όπως η Πολιτική Συνοχής.

Ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ (57%), γεγονός που επιβεβαιώνει την αυξανόμενη ανάγκη για αποκέντρωση και ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη λήψη αποφάσεων.

Η Πολιτική Συνοχής, μοχλός ανάπτυξης για τις ελληνικές περιφέρειες

Η έρευνα δείχνει ότι η Πολιτική Συνοχής της ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί θεμέλιο ανάπτυξης για τις ελληνικές περιφέρειες και δήμους.

Περίπου 1 στους 4 Έλληνες εκπροσώπους (25%) δηλώνει ότι έχει ήδη συμμετάσχει σε έργα που χρηματοδοτούνται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία,
ενώ σχεδόν οι μισοί (48%) γνωρίζουν τη δράση των ταμείων αλλά δεν έχουν ακόμη εμπλακεί.

Από όσους συμμετείχαν ή γνωρίζουν σχετικά:

• 52% αναγνωρίζουν την προστιθέμενη αξία των έργων αυτών για την τοπική ανάπτυξη

• 24% υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ τοπικών φορέων στη λήψη αποφάσεων

• 18% θεωρούν κρίσιμη την εδαφική συνεργασία με άλλες πόλεις ή περιφέρειες.

Τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την Πολιτική Συνοχής ως εργαλείο συνεργασίας, συνοχής και συμμετοχής, όχι απλώς χρηματοδότησης.

Κλιματική ανθεκτικότητα και τοπικές δράσεις

Η πλειονότητα των τοπικών αρχών στην Ελλάδα έχει ήδη λάβει μέτρα για την κλιματική ανθεκτικότητα, όπως:

• μείωση ενεργειακής κατανάλωσης σε δημόσια κτήρια (37%)

• δράσεις δενδροφύτευσης και πρασίνου στις πόλεις (15%)

• και μείωση αποβλήτων και περιβαλλοντικού αποτυπώματος (31%)

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι οι ελληνικές περιφέρειες κινούνται προς πιο βιώσιμες πρακτικές, αλλά με περιορισμένους πόρους και ανάγκη για περισσότερη τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη από την ΕΕ.

Προτεραιότητες για τον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ

Οι Έλληνες αιρετοί τοποθετούν στην κορυφή των προτεραιοτήτων του νέου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ (2028–2034):

• Την αντιμετώπιση των δημογραφικών αλλαγών και της πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες στις αγροτικές περιοχές (52%)

• Την υποστήριξη της κλιματικής και ενεργειακής μετάβασης (41%)

• Την κρίση της στέγασης και την ανάγκη για οικονομικά προσιτά σπίτια (37%)

Οι προτεραιότητες αυτές αναδεικνύουν μια περιφερειακή ατζέντα με κοινωνικό πρόσημο, που εστιάζει στην ανθεκτικότητα, τη δικαιοσύνη και την προσβασιμότητα.

Ανάγκη για πιο αποκεντρωμένη Ευρώπη

Η φετινή έρευνα της Επιτροπής των Περιφερειών καταδεικνύει περισσότερο από ποτέ, πως οι τοπικές αρχές αισθάνονται ότι πρέπει να έχουν μεγαλύτερη φωνή.

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες όπου η αποκέντρωση θεωρείται όχι μόνο διοικητική αναγκαιότητα, αλλά και δημοκρατική επιλογή.

Εν κατακλείδι

Το “ Περιφερειακό και Τοπικό Βαρόμετρο 2025“ αποτυπώνει ξεκάθαρα και εμφατικά το μήνυμα των ελληνικών περιφερειών: η ευρωπαϊκή συνοχή χρειάζεται τοπικές βάσεις.

Μόνο μέσα από αποκεντρωμένη διαχείριση, τοπική ευελιξία και συνεργασία μπορεί η ΕΕ να γίνει πραγματικά ανθεκτική και κοντά στους πολίτες της.

Πηγή: Επιτροπή των Περιφερειών της ΕΕ