Το νέο φιλόδοξο στρατηγικό της σχέδιο που θα καθοδηγήσει την πολιτική για τους καταναλωτές την επόμενη πενταετία ανακοίνωσε επίσημα σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τομέας. Σε μια εποχή όπου τα 450 εκατομμύρια των καταναλωτών της ενιαίας αγοράς συμβάλλουν με τις δαπάνες των νοικοκυριών τους πάνω από το 51% του ΑΕΠ της Ένωσης και αποτελούν βασική κινητήρια δύναμη της οικονομίας.

Η Ατζέντα Καταναλωτή 2030 θέτει τις βάσεις για την ενδυνάμωση των δικαιωμάτων και των επιλογών των καταναλωτών, με προτεραιότητες όπως η ενίσχυση της εμπιστοσύνης, η προώθηση της ανταγωνιστικότητας, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση και η διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Έρχεται δε ως απάντηση στο ραγδαία μεταβαλλόμενο ψηφιακό τοπίο, το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης και την έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Τέσσερις Βασικοί Τομείς Προτεραιότητας

Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εστιάζει σε τέσσερις βασικές περιοχές δράσης:

1. Ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς για τους Καταναλωτές

• Κατάργηση Εμποδίων: Θα εφαρμοστεί Σχέδιο Δράσης για την εξάλειψη των διασυνοριακών εμποδίων

• Geo-Blocking: Θα αξιολογηθεί ο κανονισμός για το γεωγραφικό μπλοκάρισμα (Geo-Blocking Regulation) για να διασφαλιστεί ότι έχει επιτύχει τον στόχο της κατάργησης των αδικαιολόγητων διακρίσεων

• Διασυνοριακές Υπηρεσίες: Ενθάρρυνση της κινητικότητας και βελτίωση της πρόσβασης σε διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (π.χ. άνοιγμα λογαριασμών ταμιευτηρίου σε άλλο κράτος μέλος)

2. Ψηφιακή Δικαιοσύνη και Προστασία στο Διαδίκτυο

• Digital Fairness Act (DFA): Η Επιτροπή θα προτείνει το 2026 έναν νόμο για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη, ο οποίος θα ενισχύσει την προστασία από αθέμιτες πρακτικές, όπως τα «σκοτεινά πρότυπα» (dark patterns), τα εθιστικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού ή η αθέμιτη εξατομίκευση

• Προστασία Ανηλίκων: Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στην προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο από επιβλαβείς πρακτικές

• Ηλεκτρονική Απάτη: Θα ενισχυθούν οι προσπάθειες για την αντιμετώπιση της ηλεκτρονικής απάτης

3. Προώθηση της Βιώσιμης Κατανάλωσης

• Greenwashing: Η Επιτροπή θα υποστηρίξει την εφαρμογή της νομοθεσίας που προστατεύει τους καταναλωτές από το «πράσινο ξέπλυμα» (greenwashing)

• Ανθεκτικότητα και Επισκευασιμότητα: Προώθηση της ευρύτερης προσφοράς βιώσιμων αγαθών και διευκόλυνση της ανθεκτικότητας και επισκευασιμότητας των προϊόντων

• Κυκλική Οικονομία: Υποστήριξη της κυκλικής οικονομίας με πρωτοβουλίες για την επιστροφή των χρησιμοποιημένων αγαθών και την ενίσχυση των αγορών μεταχειρισμένων προϊόντων

4. Αποτελεσματική Επιβολή και Αποκατάσταση

• Προϊόντα Τρίτων Χωρών: Θα δοθεί προτεραιότητα στην αναθεώρηση του Κανονισμού Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών, ώστε να ενισχυθεί η επιβολή, ιδίως έναντι μη συμμορφούμενων προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες

• Κεντρικός Συντονισμός: Θα εξεταστεί η ανάγκη για κεντρική ενίσχυση των εξουσιών επιβολής και περαιτέρω ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των εθνικών αρχών

Εφαρμογή της Ατζέντας Καταναλωτών

Η αποτελεσματική εφαρμογή της Ατζέντας θα διασφαλίζεται μέσω δύο βασικών μηχανισμών:

• Ετήσια Σύνοδος Κορυφής για τον Καταναλωτή (Annual Consumer Summit): Στο πλαίσιο της συνάντησης θα συζητείται η πρόοδος και οι προκλήσεις στην υλοποίηση των δράσεων της Ατζέντας

• Υπουργικά Φόρουμ: Η Επιτροπή θα συγκαλεί τακτικά Υπουργικά Φόρουμ για την προστασία των καταναλωτών. Οι υψηλού επιπέδου αυτές συναντήσεις αποσκοπούν στην παροχή πολιτικής καθοδήγησης στην υλοποίηση της Ατζέντας, εξασφαλίζοντας τη δέσμευση των κρατών μελών

Το Ιστορικό Πλαίσιο

Η Ατζέντα Καταναλωτή 2030 είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς και στοχευμένης προετοιμασίας:

• Θεμέλια: Βασίζεται στα επιτεύγματα της Νέας Ατζέντας Καταναλωτή που υιοθετήθηκε το 2020

• Διαβούλευση: Τον Μάιο του 2025, η Επιτροπή διενήργησε πανευρωπαϊκή ανοικτή δημόσια διαβούλευση, η οποία έδειξε γενική υποστήριξη για τις κύριες προτεραιότητες της νέας στρατηγικής

• Συμπλήρωση Πολιτικών: Οι σημερινές προτάσεις λειτουργούν συμπληρωματικά προς άλλες σημαντικές πρωτοβουλίες της Επιτροπής, όπως η Στρατηγική για την Ενιαία Αγορά, η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας και ο επικείμενος Οδικός Χάρτης για την Ενιαία Αγορά

Υποστήριξη των Επιχειρήσεων

Παράλληλα με την Ατζέντα, η Επιτροπή δημοσίευσε κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τον Κανονισμό Γενικής Ασφάλειας Προϊόντων (GPSR) και την Πύλη Ασφάλειας Επιχειρήσεων (Safety Business Gateway).

Σκοπός είναι η καλύτερη υποστήριξη των επιχειρήσεων στη διασφάλιση της ασφάλειας των προϊόντων τους, προστατεύοντας έτσι τους καταναλωτές και δημιουργώντας ίσους όρους ανταγωνισμού.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή