Τριάντα χρόνια μετά τη Διακήρυξη του Πεκίνου, η UNESCO παρουσιάζει τη νέα της στρατηγική για την προώθηση της ισότητας των φύλων σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Η ετήσια έκθεση του 2025 καταγράφει πρόοδο αλλά και προκλήσεις, τονίζοντας ότι η ισότητα δεν είναι απλώς θέμα δικαιοσύνης, είναι προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης, ειρήνης και καινοτομίας. Συγκρούσεις, κρίσεις κλιματικές και κοινωνικές ανακατατάξεις δημιουργούν νέα εμπόδια για τα δικαιώματα των γυναικών και κοριτσιών.

Εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς

Η UNESCO έχει υποστηρίξει πάνω από 27 εκατομμύρια μαθητές σε 89 χώρες, μειώνοντας τα στερεότυπα στα σχολικά προγράμματα και ενισχύοντας την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση.

Ωστόσο, πάνω από 133 εκατομμύρια κορίτσια εξακολουθούν να μένουν εκτός σχολείου, ενώ το χάσμα στα STEM (επιστήμη, τεχνολογία, μηχανική, μαθηματικά) παραμένει σημαντικό: μόλις το 35% των αποφοίτων είναι γυναίκες.

Πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα Her Education, Our Future και η παγκόσμια πλατφόρμα Gender Equality in Education Dashboard δίνουν έμφαση στη δημιουργία εκπαιδευτικών συστημάτων που ενδυναμώνουν τα κορίτσια και καταρρίπτουν τα στερεότυπα από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο.

Γυναίκες στην Επιστήμη και το Περιβάλλον

Η UNESCO προωθεί τη συμμετοχή των γυναικών στην επιστήμη και την τεχνολογία, δίνοντας έμφαση στην περιβαλλοντική δράση. Μέσω προγραμμάτων όπως το L’Oréal–UNESCO For Women in Science, περισσότερες από 4.700 επιστήμονες έχουν ενισχυθεί παγκοσμίως.

Παράλληλα, έργα όπως το Women for Bees και το Biosphere Reserves Network αποδεικνύουν πως οι γυναίκες μπορούν να γίνουν πρωταγωνίστριες στην προστασία της βιοποικιλότητας και στη βιώσιμη διαχείριση φυσικών πόρων.

Ψηφιακή ισότητα και τεχνητή νοημοσύνη

Η UNESCO αναγνωρίζει ότι η τεχνολογία μπορεί να αναπαράγει στερεότυπα. Για τον λόγο αυτό δημοσίευσε οδηγό για την αντιμετώπιση της προκατάληψης στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και ενίσχυσε την πρωτοβουλία Women4Ethical AI, ώστε οι γυναίκες να συμμετέχουν ισότιμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Από τη Θεωρία στη Δράση

Περίπου 19% του προϋπολογισμού της UNESCO κατευθύνεται πλέον στην προώθηση της ισότητας των φύλων, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στον ΟΗΕ. Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η ενδυνάμωση των γυναικών δεν αφορά μόνο τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, την καινοτομία και τη διατήρηση της ειρήνης.

Η νέα στρατηγική για την περίοδο 2025-2029

Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής της, γνωστής ως Σχέδιο Δράσης Προτεραιότητας για την Ισότητα των Φύλων (GAP III), η UNESCO θέτει ως στόχο την ενίσχυση της δράσης της σε όλους τους τομείς αρμοδιότητάς της, από την Εκπαίδευση και τις Επιστημές έως τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία.

Το νέο Σχέδιο Δράσης δίνει έμφαση σε στρατηγικούς τομείς που έχουν αναδειχθεί ως κρίσιμοι για το μέλλον και την ανάπτυξη:

• STEM & Τεχνολογία: Δίνεται έμφαση στην αύξηση της συμμετοχής των γυναικών και των κοριτσιών στις Επιστήμες, την Τεχνολογία, τη Μηχανική και τα Μαθηματικά (STEM). Παρά την πρόοδο, οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν μειοψηφία στους τομείς αυτούς, κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί για έναν πιο δίκαιο ψηφιακό μετασχηματισμό.

• Κλιματική Δράση: Αναγνωρίζεται ο ρόλος των γυναικών ως βασικών παραγόντων στη λήψη αποφάσεων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

• Συμμετοχή & Ηγεσία: Προώθηση της ίσης συμμετοχής και εκπροσώπησης των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, τόσο στην πολιτική όσο και στον δημόσιο τομέα

Η Δέσμευση για Λογοδοσία

Το GAP III εισάγει μια ενισχυμένη προσέγγιση παρακολούθησης και αξιολόγησης, με ισχυρότερη έμφαση στη μέτρηση των αποτελεσμάτων της ισότητας των φύλων.

Η συνεργασία με τα κράτη-μέλη και τους πολυμερείς εταίρους (όπως η ΕΕ) είναι ζωτικής σημασίας για να διασφαλιστεί ότι η φιλοδοξία του Σχεδίου Δράσης μετατρέπεται σε πραγματική θετική επίδραση στις ζωές των γυναικών και των κοριτσιών σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: UNESCO