Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για τη θέσπιση της πρώτης ευρωπαϊκής νομοθεσίας που αποσκοπεί στην προστασία της ευζωίας των σκύλων και των γατών, καθώς και στην αποτελεσματική καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου κατοικίδιων ζώων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η νέα νομοθεσία, ειδικά αφιερωμένη στην ευημερία των ζώων, θέτει σαφείς σαφείς υποχρεώσεις και πρότυπα για εκτροφείς, καταφύγια, καταστήματα πώλησης και ψηφιακές πλατφόρμες. Στόχος είναι να τεθεί τέλος στις καταχρήσεις και να διασφαλιστεί ότι όλα τα κατοικίδια εντός της ΕΕ μπορούν να εντοπιστούν.

Υποχρεωτική Καταγραφή: Το Κλειδί για την Ιχνηλασιμότητα

Ο ακρογωνιαίος λίθος της νέας ρύθμισης είναι η καθιέρωση ενός υποχρεωτικού συστήματος ταυτοποίησης και καταγραφής για όλα τα σκυλιά και τις γάτες στην ΕΕ:

• Microchip & Καταγραφή

– Όλα τα σκυλιά και οι γάτες – ανεξάρτητα εάν βρίσκονται σε εκτροφεία / καταστήματα / καταφύγια ή είναι ιδιοκτησίας – θα φέρουν microchip και θα καταγράφονται σε διαλειτουργικές εθνικές βάσεις δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ

– Τα εκτροφεία, καταστήματα και καταφύγια θα έχουν 4 χρόνια να συμμορφωθούν στην οδηγία

– Οι ιδιοκτήτες που δεν εμπορεύονται τα ζώα θα έχουν περιθώριο 10 χρόνια όσον αφορά τους σκύλους και 15 χρόνια όσον αφορά τις γάτες

• Εθνικά Μητρώα & Διασύνδεση

– Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να δημιουργήσουν και να διατηρούν εθνικά μητρώα για τα ζώα συντροφιάς.

• Τα εθνικά μητρώα θα πρέπει να διασυνδεθούν, επιτρέποντας στις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν την κίνηση των ζώων, να εντοπίζουν τους παράνομους εμπόρους και να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα των υψηλών αριθμών εγκαταλελειμμένων ζώων.

• Μέτωπο κατά του Εμπορίου

Η ιχνηλασιμότητα θεωρείται το πιο ισχυρό εργαλείο για την αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου κουταβιών (puppy mills), το οποίο αποτελεί συχνά πηγή κακοποίησης και διακινεί ζώα με σοβαρά προβλήματα υγείας.

Αυστηρότερες Προϋποθέσεις για Εκτροφείς και Online Πωλήσεις

Οι νέοι κανόνες θέτουν για πρώτη φορά ελάχιστα ενωσιακά πρότυπα για την ευζωία των ζώων που εκτρέφονται και πωλούνται εμπορικά.

• Εμπορικές Εκτροφές

Θεσπίζονται  αυστηρότερες προδιαγραφές για τις εγκαταστάσεις εκτροφής και πώλησης που θα αφορούν α) υποχρεωτικές επιθεωρήσεις, β) ελάχιστα πρότυπα ευζωίας (χώρος, καθαριότητα, κοινωνικοποίηση), γ) ευθύνη για την υγεία και ασφάλεια των ζώων

• Διαδικτυακές Πλατφόρμες

– Οι πλατφόρμες, όπως αγγελίες, marketplaces και κοινωνικά δίκτυα, θα υποχρεούνται να:

α) να αναγράφουν τον αριθμό καταχώρησης του ζώου

β) να διασφαλίζουν την αξιοπιστία του πωλητή

γ) να αποσύρουν ύποπτες αγγελίες

– Όταν διαφημίζονται σκύλοι και γάτες στο διαδίκτυο, θα είναι διαθέσιμο στον υποψήφιο ιδιοκτήτη ένα δωρεάν αυτοματοποιημένο σύστημα για την επαλήθευση της ταυτοποίησης και της καταγραφής του σκύλου ή της γάτας.

• Εκπαίδευση Προσωπικού

Θα απαιτείται η κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού που φροντίζει τα ζώα στις εμπορικές εγκαταστάσεις.

Περιορισμός επιβλαβών πρακτικών εκτροφής

Στο πλαίσιο της νέας ευρωπαικής νομοθεσίας απαγορεύονται όλες οι μορφές συγγενικής αναπαραγωγής (γονέα–απογόνου, αδελφών και άλλων στενών συγγενών) καθώς και η εκτροφή ζώων με στόχο την ανάπτυξη υπερβολικών χαρακτηριστικών που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία τους.

Επιπρόσθετα, απαγορεύεται η συμμετοχή ζώων σε εκθέσεις, διαγωνισμούς ή επιδείξεις όταν αυτό συνεπάγεται πόνο, βασανισμό ή επικίνδυνες πρακτικές (π.χ. σκληρά κολάρα, ακινητοποίηση), εκτός εάν πρόκειται για περιπτώσεις όπου τέτοια μέτρα επιβάλλονται αποκλειστικά για λόγους υγείας.

Νέοι κανόνες για την είσοδο σκύλων και γατών από τρίτες χώρες στην ΕΕ

Στο πλαίσιο της νέας συμφωνίας για την προστασία της ευζωίας των ζώων συντροφιάς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξασφάλισε την επέκταση των κανόνων και στις εισαγωγές σκύλων και γατών από χώρες εκτός ΕΕ.

Στόχος των νέων μέτρων είναι να κλείσουν τα «παράθυρα» που επέτρεπαν την είσοδο ζώων ως «μη εμπορικά κατοικίδια», τα οποία στη συνέχεια πωλούνταν παράνομα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Όλοι οι σκύλοι και οι γάτες που φτάνουν στην ΕΕ από τρίτες χώρες για εμπορικούς σκοπούς θα πρέπει:

• να είναι ήδη ηλεκτρονικά σημασμένοι (microchipped) πριν την είσοδό τους στην ΕΕ

• να καταγράφονται σε εθνική βάση δεδομένων μετά την άφιξή τους

Αντίστοιχα, οι ιδιοκτήτες που ταξιδεύουν με τα κατοικίδιά τους από τρίτες χώρες θα πρέπει να προεγγράφουν το ζώο τους σε βάση δεδομένων, τουλάχιστον πέντε εργάσιμες ημέρες πριν από την άφιξη στην ΕΕ, εφόσον το ζώο είναι ήδη microchipped.

Εξαιρέσεις προβλέπονται α) για κατοικίδια που προέρχονται από συγκεκριμένες χώρες που βρίσκονται στη σχετική λίστα της ΕΕ και β) ή για ζώα που είναι ήδη καταγεγραμμένα σε βάση δεδομένων κράτους-μέλους της ΕΕ.

Γιατί είναι αναγκαία η μεταρρύθμιση για τα ζώα συντροφιάς

Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη και οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί της σημασίας του θέματος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

• Οι πολίτες της ΕΕ διαθέτουν περίπου 72 εκατομμύρια σκύλους και 83 εκατομμύρια γάτες

• Η αξία της αγοράς σκύλων και γατών φθάνει τα 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως

• Το 44% των ευρωπαικών νοικοκυριών έχει κάποιο κατοικίδιο, εκ των οποίων πάνω από το 90% είναι σκύλοι ή γάτες.

• Το παράνομο εμπόριο ζώων συντροφιάς ξεπερνά σε αξία ακόμη και τη διακίνηση όπλων ή ναρκωτικών.

• Η υψηλή ζήτηση, οι αυξανόμενες τιμές και οι ήπιες κυρώσεις σε ορισμένα κράτη λειτουργούν ως ισχυρό κίνητρο για παράνομους εκτροφείς και εμπόρους.

• Πολλά ζώα υφίστανται σοβαρή κακομεταχείριση, ζουν σε ακατάλληλες συνθήκες και πωλούνται χωρίς ιατρική φροντίδα.

• Το 60% των ιδιοκτητών αγοράζουν κατοικίδιο online. Ωστόσο δεν υπάρχει επαρκής έλεγχος της προέλευσης των ζώων, με συνέπειες όπως: απάτες, ψευδή έγγραφα, άγνωστο ιστορικό υγείας, αδυναμία των αρχών να εντοπίσουν παρανομίες.

Η νέα νομοθεσία αντιμετωπίζει ακριβώς αυτές τις πρακτικές, εξασφαλίζοντας υψηλότερα πρότυπα ευζωίας σε όλη την Ευρώπη.

Πηγή: European Parliament